(050) 700 1950
Stuur een bericht

UWV moet beter samenwerken

Universiteit van Tilburg

Managers bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) hebben nauwelijks greep op artsen die beoordelen of iemand recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Oplossingen die de politiek de laatste jaren heeft geïnitieerd, hebben dit probleem juist vergroot.
Vooral de toenemende nadruk op prestatiecijfers en het hoge tempo van veranderingen werken averechts. Zolang de samenwerking tussen managers en professionals zoals artsen niet verbetert, zal het functioneren van het UWV en soortgelijke organisaties tot problemen leiden. Dat concludeert Loes Berendsen in het proefschrift waarop ze 25 mei promoveerde aan de Universiteit van Tilburg. Bij het UWV behelzen de problemen onder meer grote aantallen beoordelingen die te laat worden uitgevoerd, communicatieproblemen met klanten en een tekort aan professionele medewerkers.

De greep van publieke managers op verzekeringsartsen is al vijftien jaar een politiek probleem. Om dit te veranderen, zijn in 2002 districtsmanagers in het leven geroepen. Uit het onderzoek van Berendsen blijkt echter dat deze districtsmanagers de verzekeringsartsen in veel gevallen vermijden. Gezien de context van hun werk is dit een voorstelbare, maar weinig effectieve strategie. Zo houden de managers zich door de sterke nadruk op cijfermatige beheersing en verantwoording, vooral bezig met het produceren en begrijpen van prestatiecijfers. Dit belemmert de aandacht voor de inhoud van het werk. De samenwerkingsproblemen tussen managers en verzekeringsartsen worden ook versterkt doordat de politiek verandering op verandering doorvoert om de overheid beter te laten functioneren. Overheidsorganisaties zoals het UWV krijgen zo nauwelijks tijd voor het ontwikkelen van een lange termijn strategie, waardoor incidenten de koers bepalen.

Berendsen analyseerde de sociale interacties van districtmanagers bij het UWV door middel van een organisatie-etnografie. In deze onderzoeksmethode staat het alledaagse leven van een bepaalde groep centraal. Ze volgde in 2002 een aantal managers vanaf het moment dat deze 's ochtends op kantoor kwamen totdat ze 's avonds weer naar huis gingen. Zo stelde ze vast dat de managers nauwelijks greep hebben op de verzekeringsartsen. In haar observaties is het gezag van de managers klein en het ontzag voor de artsen groot.
Maar, benadrukt Berendsen, de structurele problemen zijn niet te wijten aan individuele medewerkers. "Veruit de meeste mensen in mijn onderzoek willen zich voor de zaak inzetten. De organisatie moet echter omgaan met een spanning tussen efficiëntiebelangen en professionele belangen in een omgeving die sterk door de politiek wordt bepaald. Dit geldt voor het UWV, maar bijvoorbeeld ook voor ziekenhuizen, culturele instellingen en universiteiten. Wanneer vermijdend met deze spanning wordt omgegaan, zoals in mijn onderzoek bij het UWV het geval is, zal het functioneren van de organisatie onvermijdelijk tot een problematische dienstverlening leiden."

Sleutels tot verbetering
Meer samenwerking tussen managers en professionals zoals artsen is volgens Berendsen een belangrijke sleutel tot structurele verbetering in dienstverlenende organisaties zoals het UWV. Als in de organisatie meer evenwicht ontstaat tussen efficiëntiebelangen en professionele belangen, zal de organisatie ook beter tegenwicht kunnen bieden tegen de politieke druk. Om tot meer samenwerking te komen, is verlaging van de politieke druk nodig. Het tempo van veranderingen ligt daarvoor nu te hoog en de politieke roep om transparantie zit een dialoog tussen managers en verzekeringsartsen in de weg. Andere aanknopingspunten voor verbetering zijn volgens Berendsen de formele overlegstructuur van het UWV en de vestigingsgrootte. De medewerkers zelf roept zij op tot meer contact. Berendsen: "Elkaar vermijden is zeker niet de enige optie. In 2006 is het UWV gestart met het project 'Verbinding in perspectief'. Het doel van dit project is het tot stand brengen van meer verbinding tussen de managers en de professionals. Als het UWV daar inderdaad in zou slagen, biedt dat perspectief voor de toekomst."

Loes Berendsen (1973, Rotterdam) studeerde Algemene Sociale Wetenschappen aan de Universiteit van Utrecht en specialiseerde zich in Management en Organisatie. Van 1998 tot 2002 werkte ze als onderzoeker bij het College van Toezicht Sociale Verzekeringen, en daarna bij de Inspectie Werk en Inkomen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daar leidt zij tot op heden onderzoeken naar de uitvoering van de sociale zekerheid. Het promotieonderzoek voerde ze uit bij de faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit van Tilburg en de Utrechtse School voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht.

Deel deze pagina: