Mantelzorger én zzp'er: hoe houd je balans?
Als zelfstandig ondernemer geniet je van de vrijheid om je eigen tijd in te delen. Deze flexibiliteit is een voordeel, vooral wanneer je naast je werk zorgtaken hebt voor je ouder, partner, kind of ander familielid. Maar wat als die zorgtaken toenemen? Hoe houd je dan de balans tussen je onderneming en mantelzorg?
De situatie van Monique: een praktijkvoorbeeld
Monique is een 42-jarige freelance marketeer. Naast haar werk helpt ze haar moeder met dagelijkse klusjes, zoals boodschappen doen en schoonmaken. In het begin lukte dat moeiteloos, maar tegenwoordig heeft haar moeder meer zorg nodig.
Monique moet steeds vaker 'nee' zeggen tegen klanten en merkt dat haar energieniveau daalt. Het regelen van ondersteuning, zoals een Wmo-indicatie, de juiste zorg thuis of respijtzorg, kost Monique veel tijd en energie. Ze merkt dat ze steeds minder grip heeft op haar agenda en dat de spanning tussen haar werk en privéleven toeneemt.
De voordelen van flexibiliteit als zzp’er
Als zzp’er bepaal je zelf je werktijden. Dit biedt ruimte om werk en zorgtaken beter op elkaar af te stemmen. Zo werk je tijdelijk minder als de realiteit daar om vraagt, of je plant opdrachten zo in dat ze beter binnen je mantelzorgsituatie passen. Dit is een groot voordeel ten opzichte van werken in loondienst, waar je vaak gebonden bent aan vaste werktijden.
Veel zzp’ers kiezen voor het ondernemerschap vanwege die flexibiliteit. Maar er zijn ook risico’s. Naarmate de zwaarte van mantelzorg toeneemt, komt er meer druk op deadlines, klantverwachtingen en financiële stabiliteit.
De keerzijde: risico's bij toenemende zorgtaken
Wanneer de zorgintensiteit stijgt, ontstaan er nieuwe uitdagingen:
- Overbelasting en stress: De combinatie van toenemende mantelzorgtaken en werk leidt al gauw tot fysieke en mentale uitputting en vergroot het risico op een burn-out.
- Financiële onzekerheid: Minder werktijd betekent een lager inkomen. Daarnaast brengen mantelzorgtaken extra kosten met zich mee, zoals reiskosten, medische hulpmiddelen en zorgbijdragen.
- Wankele werk-privébalans: De grens tussen werk en privé vervaagt, wat ten koste gaat van productiviteit en welzijn.
Zzp’ers missen bovendien de vangnetten die werknemers wel hebben, zoals zorgverlof of een werkgever die kan meedenken. Dat betekent dat je als ondernemer zelf op zoek moet naar oplossingen en ondersteuning.
Praktische ondersteuning en voorzieningen voor mantelzorgers
Veel zzp’ers weten niet dat er regelingen bestaan om mantelzorg te verlichten. Enkele opties:
- Persoonsgebonden budget (pgb): Hiermee kun je – na een indicatie van de gemeente (Wmo/Jeugdwet), de zorgverzekeraar (wijkverpleging) of het zorgkantoor (langdurige zorg) – zelf zorg inkopen die past bij de situatie.
- Huishoudelijke hulp via de Wmo: Ondersteuning bij huishoudelijke taken, aan te vragen via de gemeente.
- Respijtzorg: Tijdelijke vervangende zorg, zodat mantelzorgers even kunnen opladen.
- Mantelzorgcompliment: Een financiële vergoeding of blijk van waardering vanuit de gemeente.
- Regeling langdurige zorg (Wlz): Voor intensieve zorg, aan te vragen via het CIZ.
- Toeslagen of belastingvoordelen: Denk aan de aftrek van zorgkosten of tegemoetkomingen zoals de dubbele kinderbijslag bij intensieve zorg voor een kind.
Tips om mantelzorg en ondernemerschap in balans te houden
- Stel grenzen: Geef duidelijk aan hoeveel tijd je aan mantelzorg besteedt, zonder dat dit je werk belemmert. Denk aan vaste zorgmomenten, zodat je werkschema niet volledig door mantelzorg wordt bepaald.
- Zoek ondersteuning: Maak gebruik van professionele zorg, hulp van familie of een mantelzorgmakelaar. Veel gemeenten bieden gratis advies en ondersteuning aan mantelzorgers.
- Plan efficiënt: Reserveer vaste tijdsblokken voor werk en zorg om overzicht te houden. Gebruik agenda-apps en online planningshulpmiddelen om grip te houden op je week.
- Zorg voor jezelf: Neem rustmomenten om overbelasting te voorkomen. Het is verleidelijk om door te blijven rennen, maar zonder oplaadmomenten raakt je energieniveau snel op.
Conclusie
Veel zzp'ers combineren werk en mantelzorg, maar dit brengt uitdagingen met zich mee. Door bewust met je tijd om te gaan, grenzen te stellen en gebruik te maken van beschikbare voorzieningen, blijft een gezonde balans mogelijk. Informeer bij je gemeente of er ondersteuningsregelingen zijn en zorg ervoor dat je niet alles alleen probeert te dragen.
Wist je dat?
Annette Brueren, winnares van de FOTY Awards 2024, elke maand een spreekuur heeft speciaal voor ondernemers met zorgtaken?
Elke 4e maandag van de maand van 19.00 tot 20.00 uur. Jij bent je eigen vangnet. In dit spreekuur kijkt Annette met je mee: hoe blijf je overeind in de combinatie van ondernemen en zorgen?
