Het kabinet werkt verder aan een nieuwe Zelfstandigenwet. Deze wet moet zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf meer duidelijkheid geven over hun samenwerking. Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie wil de wet op 1 januari 2028 laten ingaan.
Eind september 2026 wordt het wetsvoorstel ter reactie voorgelegd in een openbare Internetconsultatie. Gelijktijdig worden de uitvoeringstoetsen aangevraagd. Eind 2026 volgt het advies van de Raad van State. Het kabinet wil het voorstel in 2027 aan de Tweede en Eerste Kamer voorleggen.
Vooraf meer zekerheid
Opdrachtgevers en zelfstandigen weten nu vaak niet zeker of hun samenwerking later als een arbeidsovereenkomst wordt gezien. Die onzekerheid zorgt ervoor dat opdrachtgevers minder snel met zzp’ers werken. Soms sluiten zij zelfstandigen zelfs helemaal uit.
De Zelfstandigenwet moet hiervoor een duidelijker kader bieden. Wie aan de voorwaarden uit de nieuwe wet voldoet, moet er vooraf op kunnen vertrouwen dat werken als zelfstandige mogelijk is. Het kabinet wil zo een veilige route creëren voor echte ondernemers en hun opdrachtgevers.
De wet moet tegelijk schijnzelfstandigheid tegengaan. De bestaande bescherming van werknemers blijft volgens de minister gelden.
Twee toetsen voor zelfstandig werken
Het kabinet wil de beoordeling waarschijnlijk op twee onderdelen baseren:
- De zelfstandigentoets kijkt naar de ondernemer zelf.
- De werkrelatietoets kijkt naar de uitvoering van een concrete opdracht.
Bij de zelfstandigentoets gaat het bijvoorbeeld om de vraag of iemand zelfstandig onderneemt en voor eigen rekening en risico werkt. De werkrelatietoets kijkt onder meer naar de vrijheid om het werk te organiseren, de onafhankelijkheid van de zelfstandige en dat de opdrachtgever geen gezag uitoefent.
De precieze voorwaarden zijn nog niet geheel bekend. De minister wil zo veel mogelijk werken met duidelijke en controleerbare criteria. Zelfstandigen en opdrachtgevers moeten daardoor niet alleen weten of een opdracht mogelijk is. Zij moeten ook kunnen zien wat zij eventueel aan hun samenwerking moeten veranderen.
Beoogde invoering in 2028
Het kabinet kiest voor een ambitieus tijdpad. De planning ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:
- Eind september 2026 verschijnt het conceptwetsvoorstel en start de internetconsultatie.
- Ook voeren betrokken organisaties nieuwe uitvoeringstoetsen uit.
- Vervolgens gaat het voorstel, na verwerking van de reacties uit de consultatie en de uitvoeringstoetsen, voor advies naar de Raad van State.
- In 2027 moeten de Tweede en Eerste Kamer het voorstel behandelen.
- De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028.
Deze planning staat nog niet vast. De inhoud kan tijdens de consultatie en de behandeling in het parlement veranderen. Ook moeten de Tweede en Eerste Kamer nog met het wetsvoorstel instemmen.
ZZP Nederland volgt de uitwerking kritisch
ZZP Nederland steunt het doel om zelfstandigen en opdrachtgevers meer duidelijkheid te geven. Echte ondernemers moeten zonder onnodige onzekerheid opdrachten kunnen uitvoeren. Het is ook belangrijk dat opdrachtgevers vooraf weten wanneer zij verantwoord met een zelfstandige kunnen samenwerken. Het succes van de wet hangt af van de verdere uitwerking. De criteria moeten duidelijk, praktisch en uitvoerbaar zijn. De wet moet ruimte bieden aan verschillende soorten ondernemers, beroepen en opdrachten. Ook mag zij er niet toe leiden dat opdrachtgevers uit voorzichtigheid alsnog alle zelfstandigen uitsluiten.
Daarnaast moet de overheid rekening houden met ondernemerschap in de praktijk. Niet iedere zelfstandige werkt op dezelfde manier. De ene ondernemer werkt voor veel kleine klanten, terwijl een andere ondernemer langere specialistische opdrachten uitvoert. Beide vormen kunnen bij echt ondernemerschap passen. ZZP Nederland zal het conceptwetsvoorstel daarom zorgvuldig beoordelen en een reactie geven op de internetconsultatie
Log in bij ZZP Nederland om reacties te kunnen plaatsen.
Inloggen