Reactie Vereniging ZZP Nederland op Zelfstandigenwet: over het algemeen positief

Maandag 23 juni 2025 heeft voorzitter Frank Alfrink (foto) de reactie namens Vereniging ZZP Nederland ingestuurd inzake de consultatie van de Zelfstandigenwet. De reactie is over het algemeen positief maar stipt wel enkele haken en ogen aan.

Samenvatting reactie Vereniging ZZP Nederland – Internetconsultatie Zelfstandigenwet

Vereniging ZZP Nederland staat positief tegenover het doel van de Zelfstandigenwet: heldere wetgeving over wanneer iemand wel of niet als zzp’er werkt, erkenning van zelfstandig ondernemerschap en versterking van rechtszekerheid. De voorgestelde wet is nodig om de arbeidsmarkt en sociale zekerheid beter te laten functioneren. Wel zijn er verbeterpunten nodig om recht te doen aan de praktijk.

Wettelijke kwalificatie zzp’er

We pleiten voor een duidelijke wettelijke positie van de zelfstandig ondernemer, los van de huidige, verwarrende arbeidsrechtelijke toetsing. Het belangrijkste criterium moet zijn: bij wie liggen de risico’s van het werk? Ligt dit bij de ondernemer zelf, dan is sprake van wilsautonomie en dus van zelfstandig ondernemerschap. Dit moet leidend zijn.

Zelfstandigentoets: alle criteria verplicht

De zelfstandigentoets bevat vijf voorwaarden, waaronder werken voor eigen rekening en risico, het voeren van een administratie, en voorzieningen tegen arbeidsongeschiktheid en inkomensverlies bij pensionering. Wij vinden dat aan alle vijf voldaan moet worden. Alleen dan ontstaat voldoende duidelijkheid en kan de werkrelatietoets vervallen. De Belastingdienst is het meest geschikt om hierop te toetsen, bijvoorbeeld bij de aangifte.

Bijverdieners en incidentele klussen

De wet moet ruimte blijven bieden aan mensen die incidenteel werk doen of iets bijverdienen naast loondienst. Denk aan schrijvers, kunstenaars of klusjes naast een baan. Handhaving in deze groep leidt tot onnodige verplichtingen voor opdrachtgevers, terwijl er geen fiscale noodzaak is. Deze groep moet daarom buiten handhaving blijven, zolang zij hun inkomsten netjes opgeven.

Werkrelatietoets en sectorale uitzonderingen

De werkrelatietoets met vier extra criteria is overbodig als de zelfstandigentoets goed wordt ingericht. Vooral de eerste drie criteria zijn vaag en multi-interpretabel. Alleen de ‘wil der partijen’, vastgelegd in een overeenkomst, kan nog aanvullend van belang zijn.
Daarnaast zijn we kritisch op het voorstel voor een sectoraal rechtsvermoeden. Dit vergroot de onzekerheid en terughoudendheid bij opdrachtgevers. Alleen objectieve, wettelijke sectorregels (zoals VOG of Arbo-regels) zijn acceptabel.

Commissie Toetsingskader

De voorgestelde commissie kan nuttig zijn als geschilleninstantie of klachteninstituut, zoals het Kifid werkt. Wel moet duidelijk zijn aan welke voorwaarden voldaan moet zijn voordat een kwestie daar wordt voorgelegd, om een wildgroei te voorkomen.

Tot slot

Veranker duidelijk het zelfstandig ondernemerschap, schrap vage en dubbele toetsen en creëer rust en vertrouwen bij zowel zelfstandigen als opdrachtgevers.

Wij kijken uit naar de wijze waarop onze input wordt meegenomen in de verwerking en de adviesaanvraag aan de Raad van State.