Ben ik ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Wat betekent ondernemer zijn voor de Belastingdienst?

Voor de inkomstenbelasting kijkt de Belastingdienst naar de bron van jouw inkomen. Er zijn drie bronnen: winst uit onderneming, loon uit dienstbetrekking en inkomsten uit overig werk. Welke bron bij jou past, hangt af van jouw omstandigheden.

Word je niet gezien als ondernemer voor de inkomstenbelasting, maar verdien je wel geld met opdrachten? Dan kunnen die inkomsten vallen onder inkomsten uit overig werk. Je berekent je winst dan ongeveer op dezelfde manier, maar je hebt geen recht op speciale ondernemersregelingen zoals de zelfstandigenaftrek.

Wanneer ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Je bent mogelijk ondernemer voor de inkomstenbelasting als je tegen vergoeding activiteiten doet buiten je privésfeer en winst kunt verwachten. Dat heet een bron van inkomen. Daarnaast kijkt de Belastingdienst naar meerdere punten om te bepalen of jouw inkomen echt telt als winst uit onderneming.

Belangrijk om te weten: er is geen magische “ja/nee”-lijst met één harde drempel. De Belastingdienst weegt diverse punten en kijkt naar het totaalplaatje van jouw werk.

Welke criteria gebruikt de Belastingdienst?

De Belastingdienst let onder andere op deze vragen.

• Maak je winst (en hoeveel)? Maak je alleen een kleine winst of heb je vaak verlies? Dan is er vaak geen sprake van een onderneming. Dat kan anders zijn als je kunt laten zien dat je in de toekomst wél (veel) winst verwacht. Dit speelt bijvoorbeeld als je net bent gestart en vooral hebt geïnvesteerd in je bedrijf.
• Werk je zelfstandig? Bepaal jij zelf hoe je jouw werk organiseert en uitvoert? Als anderen bepalen hoe jij je onderneming moet inrichten en hoe je je activiteiten verricht, dan ontbreekt zelfstandigheid. Bijvoorbeeld: als je opdrachtgever bepaalt dat je werk gaat doen dat in hetzelfde bedrijf ook in loondienst gebeurt, is de kans groot dat je niet gezien wordt als ondernemer
• Heb je kapitaal en investeer je? Veel ondernemingen hebben kapitaal nodig. Denk aan machines, reclame, inhuur van mensen en verzekeringen. Voldoende kapitaal om te starten en een tijd door te draaien, wijst erop dat je mogelijk een onderneming hebt. Voor zzp’ers is dat criterium wel wat soepeler, omdat je als zelfstandige vaak geen groot kapitaal nodig hebt voor je onderneming.
• Steek je genoeg tijd in je werk en levert dat iets op? Het gangbare urenaantal om gezien te worden als ondernemer begint bij 700 uur of meer. Goed om te weten is dat veel aftrekposten zijn gekoppeld aan het harde urencriterium van minimaal 1225 per jaar. Voor het urencriterium tellen niet alleen je declarabele uren, maar ook de uren voor administratie, acquisitie, training en alles wat erbij je bedrijf komt kijken.

Wanneer je weinig tijd in je eigen onderneming steekt, is dat vaak een teken voor de Belastingdienst dat je geen ‘echte’ ondernemer bent. Ook als je wel veel tijd besteedt aan je bedrijf, maar daarmee vrijwel geen winst maakt, is er meestal geen sprake van een onderneming.

• Wie zijn je opdrachtgevers? Het is je doel om meerdere opdrachtgevers te hebben. Dat verkleint het risico dat je inkomen wegvalt en maakt je minder afhankelijk. Zo vergroot je je zelfstandigheid als ondernemer.

Werk je vooral of zelfs uitsluitend voor één opdrachtgever, en lijkt die relatie sterk op werken in loondienst? Dan kan sprake zijn van schijnzelfstandigheid. Zeker als die opdrachtgever bepaalt hoe, wanneer en tegen welk tarief je werkt. In dat geval kijkt de Belastingdienst kritisch naar jouw situatie. Twijfel je hierover? Lees dan ook het artikel Hoeveel opdrachtgevers moet ik als zzp’er hebben?

• Maak je jezelf zichtbaar als ondernemer? Je bent afhankelijk van opdrachtgevers. Daarom is het belangrijk dat je jouw onderneming bekendmaakt, bijvoorbeeld via reclame, een website, social media, een uithangbord of eigen briefpapier.
• Loop je ondernemersrisico? Is er kans dat opdrachtgevers niet betalen? Ben je afhankelijk van vraag en aanbod? Loop je risico dat je geïnvesteerde geld verloren gaat? Dan loop je ondernemersrisico. Dat wijst vaak op ondernemerschap.
• Ben je aansprakelijk voor schulden? Als je aansprakelijk bent voor schulden van jouw onderneming, dan ben je mogelijk ondernemer.
• Heb je meerdere activiteiten? De Belastingdienst beoordeelt per afzonderlijke activiteit of je aan de eisen voldoet. Doe je meerdere activiteiten? Dan is het belangrijk of die activiteiten samenhangen. Alleen bij voldoende samenhang kunnen activiteiten samen één bron van inkomen vormen.

Waarom kijkt de Belastingdienst naar het totaalplaatje?

Veel zzp’ers zoeken één duidelijk antwoord, alleen werkt het in de praktijk anders. Jij kunt op één punt “sterk” scoren en op een ander punt “zwak”. Denk aan iemand met een hoge omzet, maar bijna geen zelfstandigheid omdat de opdrachtgever alles bepaalt. Of iemand die nog weinig winst maakt, maar wél logisch kan uitleggen waarom dit bij de startfase hoort.

Daarom maakt de Belastingdienst geen oordeel op één losse regel. Ze kijken naar jouw totale manier van werken. Dat voelt soms vaag, maar het voorkomt ook dat je door één detail direct geen ondernemer bent in de ogen van de belastingdienst. 

Ondernemerscheck: ben jij een ondernemer volgens de belastingdienst 

Vul hier de ondernemerscheck in en kijk of jij als zzp’er door de belastingdienst gezien wordt als ondernemer. Let op, de uitkomst is geen officiële beslissing. Uiteindelijk beoordeelt de Belastingdienst altijd jouw situatie op basis van alle omstandigheden.

Naar de ondernemerscheck

Wat betekent de uitkomst voor jouw situatie?

Als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, dan valt je inkomen meestal onder winst uit onderneming. Dat kan voordelen geven, omdat je mogelijk gebruik kunt maken van ondernemersregelingen, zoals bepaalde aftrekposten. 

Ben je geen ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan kan je inkomen vallen onder inkomsten uit overig werk of onder loon uit dienstbetrekking. Je doet dan nog steeds aangifte inkomstenbelasting, maar je hebt niet dezelfde ondernemersregelingen. Dit zegt niks over hoe de opdrachtrelatie arbeidsrechtelijk wordt gezien. 

Twijfel of risico op schijnzelfstandigheid?

Twijfel je omdat je veel bij één opdrachtgever werkt of omdat je opdrachten sterk lijken op werk in loondienst, of omdat je opdrachtgever veel bepaalt? Dan wil je extra zeker weten dat je als zelfstandige werkt.

Je kunt je risico vaak verlagen door duidelijke afspraken te maken, je werk echt zelfstandig te organiseren en je ondernemerschap zichtbaar te maken. Denk ook aan je contracten en algemene voorwaarden. Wil je meer weten hoe je schijnzelfstandigheid tegen kunt gaan.  lees dan deze whitepaper