Interview: “De kracht van ZZP Nederland? Wij luisteren naar de ondernemer” 

Leo, neem ons eens mee terug naar het begin. Hoe zag ZZP Nederland er twintig jaar geleden uit? 

“Ik ben in 2004, enige tijd voor het ontstaan van ZZP Nederland, samen met Johan Marrink begonnen met een website (StartBedrijf.nl, red) die zich richtte op startende ondernemers. Het internet was nog niet zo groot als het nu is. Ondernemers moesten zich voor goede informatie door ellenlange documenten worstelen van de Belastingdienst, KVK en ministeries om de regels van ondernemen te snappen.  
 
Duidelijkheid was ver te zoeken. Dat kon en moest beter, vonden wij. We sprongen in op dit gat in de markt en bieden nog altijd duidelijkheid aan ondernemers, iets waar nog steeds veel behoefte aan is. Inmiddels zijn we kennispartner voor vele zzp’ers en instellingen. Na een tijdje realiseerden we ons dat er meer ondernemers zijn dan alleen starters. Zo ontstond het idee om de naam te veranderen en een grotere doelgroep aan te spreken. Zzp was toen net een modewoord, dus de naam ZZP Nederland was al snel gevonden.” 

Wat was het moment waarop je dacht: dit gaat groter worden dan we dachten? 

“Toen Johan met Frank Alfrink van Menzis in gesprek kwam. De vraag aan Frank was waarom werknemers wel korting krijgen op hun zorgverzekering en ondernemers niet. Frank zei: ‘Als jullie een ondernemersclub oprichten, dan mag ik jullie korting geven.’ Dit was de tweede trigger tot het oprichten van ZZP Nederland. Direct in het eerste jaar konden we al 450 leden inschrijven. Mede door korting die wij konden bieden op Menzis. De 500ste aanmelding hebben wij uitgebreid gevierd met champagne in de woonkamer van Johan, vanuit wiens huis wij toen met enkele stagiairs werkten.” 

Wat verklaart volgens jou het succes van ZZP Nederland? 

“We sprongen in gaten die er waren in het ondernemersbestaan. Wij boden ineens goede informatie. Niet alleen over wetten en regels van ondernemen, maar ook op het gebied van verzekeringen. Daarnaast betrekken wij onze leden ook bij onze koers. Hoe denken ze over ondernemerszaken. Wij houden jaarlijks meerdere enquêtes om te monitoren wat de wensen van onze achterban zijn. Natuurlijk hebben niet al onze 55.000 leden dezelfde mening. Maar wij dragen wel uit wat de meerderheid van onze leden wil. Dat kost af en toe leden.” 

Je hebt het zzp-landschap zien veranderen. Wat valt het meest op? 

“Zzp’ers zijn niet meer weg te denken in de arbeidsmarkt. Daarom willen wij ook een eigen rechtspositie voor zelfstandigen, naast het werknemerschap en werkgeverschap. Waar het in 2005 nog pionieren was, zijn zelfstandigen nu onmisbaar in bijna elke sector. Maar tegelijk is er nog steeds veel onzekerheid over regels en toekomst. Daar blijven wij ons hard voor maken.” 

Jullie verdedigen de belangen van zelfstandigen vaak in politiek Den Haag. Hoe is dat? 
 
“Ikzelf ben hier altijd op de achtergrond bij betrokken geweest. Ik houd mij wel bezig met de visie van ZZP Nederland, maar de daadwerkelijke gesprekken met beleidsbepalers, daar ben ik niet vaak bij. Dat werd in het begin gedaan door oprichter Johan Marrink, daarna door Maarten Post, destijds voorzitter van Stichting ZZP Nederland en tegenwoordig hebben wij Frank Alfrink die als voorzitter van Vereniging ZZP Nederland onze achterban vertegenwoordigt. 
 
Zoals Frank altijd zegt: “Belangenbehartiging is een kwestie van een lange adem. Je moet blijven uitleggen dat zelfstandigen niet de oorzaak zijn van problemen, maar juist onderdeel van de oplossing. We blijven daar constructief over in gesprek. Uiteindelijk draait het om erkenning en vertrouwen.” 

Dat we in de afgelopen 15 jaar drie kabinetten hebben gehad die zijn gevallen, helpt niet mee. Het duurt even voor je bij de politieke partijen de juiste persoon kent voor ondernemerszaken. Heb je eenmaal een vertrouwensrelatie opgebouwd, dan kan je weer opnieuw beginnen.” 

Na twintig jaar ben je nog steeds actief bij ZZP Nederland. Wat drijft je? 

“Zoals ik altijd zeg, de zzp’er bestaat niet. Weliswaar hebben ze iets gemeen, het zijn kleine ondernemers (en in heel strikte vorm) zonder personeel. Maar iedere ondernemer is wel uniek. Daarom zijn er voor iedere ondernemer ook andere uitdagingen en oplossingen. Dat houdt het voor mij ook interessant. Iedere dag hoor ik nieuwe dingen, waar ik mij in verdiep en er weer van leer. Dat geen dag hetzelfde is, gaat heel ver, maar is niet ver van de waarheid. Mijn drijfveer is nieuwe dingen blijven doen en vooral ervan leren.” 

Hoe zie jij de toekomst van zelfstandig ondernemerschap in Nederland? 

“In 20 jaar tijd heb ik veel meegemaakt. Meerdere financiële crises en corona bijvoorbeeld. Toch bleef ondernemerschap als een paal boven water staan. Ondernemerschap in de toekomst zal net als in de afgelopen 20 jaar ups en downs kennen en dat is prima. Bij tegenslag komt goed ondernemerschap bovendrijven. Ook nu (aankomende) wetgeving sommige ondernemers onder druk zet, blijft ondernemerschap bestaan. Het zal ook niet verdwijnen. We moeten ondernemerschap omarmen en integreren in ‘het nieuwe normaal’, dan zie ik de toekomst zonnig tegemoet.”