Van loondienst naar zzp’er: wat verandert er in jouw vangnet?
Steeds meer mensen maken de overstap van loondienst naar zelfstandig ondernemerschap. Als zzp’er krijg je meer vrijheid en bepaal je zelf hoe je werkt. Maar er verandert ook veel in jouw financiële vangnet. Zaken die vroeger via je werkgever geregeld waren, moet je nu zelf organiseren. Denk aan arbeidsongeschiktheid, pensioen, vakantiegeld en inkomen bij minder werk. Veel startende zzp’ers staan hier pas later bij stil. Toch is het verstandig om vooraf goed te kijken wat je verliest én wat je zelf moet regelen.
Wat verlies je als je stopt in loondienst?
Denk bijvoorbeeld aan:
- doorbetaling bij ziekte;
- een WIA-uitkering bij langdurige arbeidsongeschiktheid;
- WW bij werkloosheid;
- vakantiegeld en betaalde vakantiedagen;
- pensioenopbouw via de werkgever.
Als zzp’er moet je dit zelf regelen of zelf een financiële buffer opbouwen.
Welke verzekeringen houd je wel als zzp’er?
Niet alles vervalt wanneer je ondernemer wordt. Als zzp’er betaal je via de inkomstenbelasting nog steeds mee aan verschillende volksverzekeringen. Daardoor blijf je bijvoorbeeld verzekerd voor:
- AOW;
- Anw (nabestaandenuitkering);
- Wlz (langdurige zorg).
Daarnaast betaal je als ondernemer een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet (Zvw). Daarmee blijf je verzekerd voor medische zorg via jouw zorgverzekering.
Veel ondernemers starten eerst naast loondienst
Niet iedereen stopt direct volledig met werken in loondienst. Veel ondernemers beginnen eerst naast hun baan in loondienst als zzp’er. Zo bouwen zij rustig klanten en inkomen op voordat zij volledig overstappen naar het ondernemerschap. Dat geeft meer financiële zekerheid en maakt de overgang vaak minder groot.
Arbeidsongeschiktheid: wat gebeurt er als je niet kunt werken?
Een van de grootste verschillen tussen loondienst en zzp is de bescherming bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. In loondienst betaalt jouw werkgever meestal twee jaar loon door als je ziek wordt. Daarna kun je mogelijk recht hebben op een WIA-uitkering. Als zzp’er heb je die zekerheid meestal niet. Kun je niet werken? Dan stopt vaak direct jouw inkomen.
Toch onderschatten veel ondernemers dit risico. Arbeidsongeschiktheid ontstaat niet alleen door een ongeluk. Ook burn-outs, stressklachten of langdurige ziekte kunnen ervoor zorgen dat je tijdelijk of langdurig niet kunt werken. Uit onderzoek blijkt dat slechts een deel van de zzp’ers hiervoor een verzekering heeft geregeld. Andere ondernemers vertrouwen op spaargeld of beleggingen, maar er zijn ook ondernemers zonder financieel vangnet.
Een AOV kan inkomen beschermen
Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) kun je jezelf verzekeren van inkomen als je langdurig uitvalt. Je kiest vaak zelf:
- de hoogte van de uitkering;
- de wachttijd;
- de looptijd van de verzekering.
De overheid werkt ondertussen aan plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Hoe deze regeling er precies uit gaat zien, is nog niet definitief. Regel je nu zelf een AOV? Dan heb je vaak meer keuzevrijheid dan bij de toekomstige verplichte regeling met een basisdekking, waar nu over gesproken wordt.
Pensioen: je moet zelf iets opbouwen
In loondienst bouw je meestal automatisch pensioen op via jouw werkgever. Als zzp’er moet je dit zelf regelen. Veel ondernemers schuiven het pensioen eerst vooruit. Bijvoorbeeld omdat ze net gestart zijn of omdat er financieel nog weinig ruimte is. Toch is het verstandig om op tijd te beginnen. Zonder aanvullend pensioen heb je later vaak alleen AOW. Voor veel mensen is dat niet voldoende om dezelfde levensstijl vast te houden.
Hoe bouwen zzp’ers pensioen op?
Ondernemers bouwen pensioen op verschillende manieren op. Bijvoorbeeld via:
- sparen;
- beleggen;
- pensioenbeleggen;
- een lijfrente;
- een pensioenregeling speciaal voor ondernemers
Heb je als zzp’er recht op WW?
Als zelfstandige heb je meestal geen recht op een WW-uitkering. Toch zijn er uitzonderingen. Bijvoorbeeld wanneer:
- je naast je onderneming ook in loondienst werkt;
- je eerder WW ontving voordat je startte als ondernemer; je stopt met jouw onderneming en nog recht hebt op herleving van WW.
Ook kun je in sommige situaties vanuit een WW-uitkering starten als ondernemer.
Tijdelijke financiële ondersteuning via het Bbz
Kom je tijdelijk financieel in de problemen? Dan kun je soms ondersteuning aanvragen via het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz).
Deze regeling loopt via de gemeente en kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- een tijdelijke aanvulling op jouw inkomen;
- een lening voor jouw bedrijf;
- ondersteuning bij het starten vanuit een uitkering.
ZEZ-uitkering bij zwangerschap
Ben je zwanger en werk je als zelfstandige? Dan kun je mogelijk een zwangerschaps- en bevallingsuitkering aanvragen via het UWV. Deze regeling heet de ZEZ-uitkering.
Financiële zekerheid als zzp’er begint bij voorbereiding
De overstap van loondienst naar zzp brengt veel vrijheid met zich mee. Maar ook meer verantwoordelijkheid. Kijk daarom niet alleen naar jouw omzet of vrijheid, maar ook naar de zekerheid die je achterlaat.
Door op tijd na te denken over arbeidsongeschiktheid, pensioen en financiële buffers voorkom je later verrassingen.
Vergeet jouw vangnet niet mee te nemen in je uurtarief
Als zzp’er betaal je jouw vangnet zelf. Neem deze kosten daarom mee in jouw uurtarief. Anders houd je onderaan de streep mogelijk minder over dan je denkt.
