Nieuwe voortgangsbrief: kabinet eist duidelijkheid over toekomst zzp’ers

Druk vanuit Europa: 600 miljoen euro op het spel

De VBAR maakt deel uit van het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan. Als deze wet niet op tijd klaar is, kan Nederland tot circa € 600 miljoen minder steun krijgen van de Europese Unie. Daarom dringt het kabinet op een spoedige behandeling. 

De VBAR ligt al bij de Tweede Kamer. De Kamer heeft daar vele kritische vragen over gesteld. Het kabinet moet nog steeds met antwoorden komen. Het kabinet vraagt ook aan de Europese Commissie om meer tijd te krijgen voor de deadline. Gaat dat door, dan moet de VBAR uiterlijk 31 augustus 2026 in het Staatsblad zijn gepubliceerd. 

Andere onderdelen van beleid rond zelfstandigen

In dezelfde voortgangsbrief geeft het kabinet een breder overzicht van zzp-beleid. Daarin staan drie belangrijke lijnen:

1. Gelijker speelveld tussen werknemers en zelfstandigen;
2. Meer duidelijkheid over arbeidsrelaties;
3. Betere handhaving op schijnzelfstandigheid. 

Gelijker speelveld

Onder deze lijn valt ook het voorstel voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ). Dit wetsvoorstel ligt bij de Raad van State en wordt zo snel mogelijk naar de Kamer gestuurd. Als BAZ niet tijdig wordt ingevoerd, kan Nederland tot € 600 miljard aan EU-middelen mislopen. 

Het kabinet werkt ook aan fiscale aanpassingen om de verschillen tussen werknemers en zzp’ers te verkleinen, zoals een versnelde afbouw van de zelfstandigenaftrek en een lagere mkb-winstvrijstelling. 

Meer duidelijkheid

De VBAR wil bestaande rechtspraak opnemen in de wet. De wet focust op twee dingen:

• hoeveel sturing er is in het werk,
• en of de zzp’er voor eigen rekening en risico werkt. De wet introduceert ook een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief, zodat mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt hun rechten beter kunnen claimen. 

Handhaving en marktwerking

Na het opheffen van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid per 1 januari 2025 werkt de Belastingdienst met extra ondersteunende stappen zoals vooroverleg en voorbeelden op juistecontract.nl. Een eerste evaluatie laat zien dat de uitvoering beheersbaar blijft. 

Het kabinet ziet ook dat de arbeidsmarkt verandert: sommige opdrachtgevers zijn voorzichtig met zzp-inhuur, zelfs als dat rechtmatig kan. Daarom blijft voorlichting belangrijk. 

 Onzekerheid rond Zelfstandigenwet

Tegelijkertijd blijft de positie van het initiatiefwetsvoorstel Zelfstandigenwet onduidelijk. Dit voorstel, vooral gedragen door VVD, D66, CDA en SGP, heeft nog geen definitieve tekst en is niet bij de Raad van State ingediend. Daarom is het nog niet in behandeling bij de Kamer gekomen. De minister schrijft dat het kabinet het doel van de initiatiefnemers deelt, maar dat de wet nog niet af is. 

Vervolg: debat op 18 december

Op 18 december praten de minister en staatssecretaris verder met de Tweede Kamer over het zzp-beleid. Dan komt ook met name de vraag hoe de doorzetting gaat plaatsvinden van de ‘zachte landing’ van de Wet DBA, zoals gevraagd in deze motie.

Commentaar van ZZP Nederland

Frank Alfrink, voorzitter van Vereniging ZZP Nederland: "Het is positief dat snel duidelijkheid wordt geëist voor zzp'ers. Dat willen wij ook. Maar laten we niet door tijdsdruk verkeerde beslissingen gaan maken. Natuurlijk is 600 miljoen veel geld, maar het is 0,125% van de rijksbegroting. Dit marginale bedrag rechtvaardigt geen verkeerde beslissingen. Alleen het onderdeel Rechtsvermoeden aannemen, zou voldoende zijn om het EU-geld te ontvangen. Laten we dan niet de gehele VBAR aannemen, want die voldoet totaal niet om duidelijkheid te scheppen".