Zorg- en ICT-sector hard geraakt door handhaving Wet DBA
De strengere handhaving van de Wet DBA per januari 2025 heeft geleid tot onnodige onzekerheid bij opdrachtgevers. Veel organisaties durven geen zelfstandig ondernemers meer in te huren, wat in diverse sectoren voor problemen zorgt. Vooral in de zorg- en ICT-sector zijn de gevolgen zichtbaar, maar ook in andere branches ondervinden zzp’ers hinder. Dit blijkt uit een onderzoek van Vereniging ZZP Nederland onder meer dan 3.100 respondenten.
Fors minder opdrachten in zorg en ICT
Uit het onderzoek blijkt dat gemiddeld 42% van de zzp’ers negatieve gevolgen ondervindt van de Wet DBA. In sommige sectoren, zoals de zorg (48%) en ICT (59%), ligt dit percentage hoger, terwijl in andere sectoren zoals de bouw (35%) en de dienstverlenende sector (36%) de impact minder groot is.
Een zorgwekkende ontwikkeling is het volledig wegvallen van opdrachten. Van de groep die zegt hinder te ondervinden van de Wet DBA zegt gemiddeld 14% van de zelfstandig ondernemers dat ze geen opdrachten meer krijgen. In de zorg (22%) en ICT (18%) ligt dit percentage aanzienlijk hoger. 54% van de respondenten zegt van sommige opdrachtgevers geen opdrachten meer te krijgen. In de ICT-sector is dit zelfs 64%.
Weinig animo voor tussenbureaus
Veel zelfstandig ondernemers willen niet via een tussenbureau werken. Gemiddeld geldt dit voor 53% van de zzp’ers. In de zorgsector ligt dit percentage hoger (60%), terwijl het in de ICT-sector (38%) juist lager is. Tegelijkertijd geeft 50% van de ICT’ers aan via een tussenbureau te werken als er geen andere optie is, tegenover slechts 26% in de zorg.
Ondernemerschap na gesprek vaak gewoon mogelijk
Ondanks de onzekerheid blijkt dat een gesprek met opdrachtgevers in veel gevallen alsnog leidt tot een opdracht. Gemiddeld ging 47% van de zelfstandig ondernemers hierover in gesprek. De uitkomsten zijn positief: in 85% van de gevallen bleek de opdracht alsnog door een zzp’er te kunnen worden uitgevoerd. Dit percentage ligt in de zorg (80%) en ICT (83%) net onder het gemiddelde, maar blijft hoog.
Toekomst van zelfstandig ondernemerschap onder druk
Door de onzekerheid over de Wet DBA twijfelen sommige ondernemers over hun toekomst. Op de vraag “Ben jij in 2026 nog ondernemer?” antwoordde gemiddeld 71% van de zzp’ers bevestigend. In sectoren waar de impact het grootst is, zoals de zorg (65%) en ICT (61%), ligt dit percentage lager.
Vereniging ZZP Nederland: sectorale verschillen vragen om maatwerk
Vereniging ZZP Nederland benadrukt dat de impact van de Wet DBA per sector verschilt en vraagt om maatwerkoplossingen. De regels moeten helder zijn, maar tegelijkertijd ruimte bieden voor de praktijk. Ook echte ondernemers en echte ondernemersopdrachten worden onder druk gezet door de Wet DBA, zo blijkt.
Dit is ook terug te zien in de cijfers die het CBS op 6 maart heeft vrijgegeven. Ruim 4 op de 10 bedrijven verwachten minder zzp'ers in te huren.
Opvallend is dat in vrijwel alle sectoren blijkt dat ondernemerschap na een goed gesprek met de opdrachtgever tóch mogelijk is. Ook in de sectoren waar de hardste klappen vallen: de zorg en ICT. Met de recente antwoorden van de Hoge Raad op prejudiciële vragen in gedachten, zou dit percentage in de toekomst zelfs nog hoger kunnen worden. Uit de antwoorden blijkt onder meer dat ondernemerschap een volwaardig criterium is bij de beoordeling van arbeidsrelaties en dat ondernemerschap ook mogelijk kan zijn als het ingebed werk betreft.
