Zwanger en zzp'er: hoe werkt de ZEZ-uitkering?
Ben je zwanger en werk je als zzp’er? Dan kun je recht hebben op de Zelfstandige en Zwanger-regeling (ZEZ). Deze uitkering duurt minimaal 16 weken en geeft je een tijdelijk inkomen rond je bevalling.
In dit artikel lees je wanneer je recht hebt op de ZEZ-uitkering, hoe de hoogte wordt bepaald en wanneer je deze aanvraagt.
Heb je als zzp’er recht op een zwangerschapsuitkering?
Als zelfstandige kun je in aanmerking komen voor de ZEZ-uitkering. Dat geldt niet alleen voor iemand die zichzelf zzp’er noemt. Ook andere zelfstandige beroepsbeoefenaren kunnen onder de regeling vallen. Denk bijvoorbeeld aan een freelancer, dga’s en als je meewerkt in het bedrijf van je partner. Ook dan kun je in aanmerking komen voor een ZEZ-uitkering.
Wat is de ZEZ-uitkering?
ZEZ staat voor Zelfstandige en Zwanger. Het is een zwangerschaps- en bevallingsuitkering voor zelfstandigen via het UWV. In deze regeling heb je minimaal 16 weken recht op dit verlof zodat je tijdens de periode rond de geboorte inkomen kunt ontvangen. Zo kan jij met een gerust hart pauze nemen en genieten van de tijd met je kindje.
De ZEZ moet je dus vooral zien als een inkomensregeling. Het is niet automatisch hetzelfde als het wettelijke zwangerschapsverlof dat voor werknemers geldt.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Om in aanmerking te komen voor een ZEZ-uitkering moet je een zelfstandige ondernemer zijn. Dat kan zijn:
- Je werkt als zelfstandige.
- Je hebt winst uit jouw onderneming als zelfstandige.
- Je bent directeur-grootaandeelhouder (dga).
- Je werkt mee in de onderneming van je partner.
- Je werkt voor een onderneming waarin je een aanmerkelijk belang hebt.
- Je bent een pgb-zorgverlener en je hebt een zorgovereenkomst met jouw partner of familie.
Hoe vraag je de ZEZ-uitkering aan?
Je vraagt de ZEZ-uitkering aan bij het UWV. Dit kan vanaf week 24 van je zwangerschap tot uiterlijk 2 weken vóór de datum waarop je de uitkering wilt laten ingaan. Regel dit op tijd, zodat de aanvraag rond de start van je uitkering is verwerkt.
Wat heb je nodig voor de aanvraag?
Voor de aanvraag heb je onder andere:
- Burger Service Nummer (BSN)
- inkomsten zoals vermeld op je inkomstenbelasting
- het aantal uren dat je werkt
- Zwangerschapsverklaring van je huisarts of verloskundige met de uitgerekende datum
- Eventuele gegevens van je vervanger als dit geregeld is.
Hoe hoog is de ZEZ-uitkering?
De maximale ZEZ-uitkering is gebaseerd op het wettelijk bruto minimumloon inclusief 8% vakantiegeld. Wat neerkomt op ongeveer € 2.525 bruto per maand.
Heb je aan de urennorm van 1225 uur voldaan, dan krijg je de maximale ZEZ- uitkering van 100%. Heb je minder uren gewerkt, dan wordt de hoogte gekoppeld aan je winst en kan je uitkering lager zijn.
Hoe lang krijg je een ZEZ-uitkering?
De ZEZ-uitkering duurt minimaal 16 weken. Je kiest zelf wanneer de uitkering ingaat: tussen 6 en 4 weken vóór de dag na je uitgerekende datum. Na de bevalling ontvang je altijd minimaal 10 weken een ZEZ-uitkering. Als je later bevalt dan de uitgerekende datum, dan heb je langer recht op de uitkering. Geef de wijziging door in de persoonlijke omgeving op Mijn UWV.
Ben je zwanger van een tweeling of meerling? Dan duurt de uitkering minimaal 20 weken. De uitkering kan je dan laten starten tussen de 10 en 8 weken.
Mag je werken tijdens je ZEZ-uitkering?
Wil je tijdens je ZEZ-periode blijven werken? Dan heeft dat geen gevolgen voor jouw ZEZ-uitkering die je ontvangt. Daarnaast is het wel verstandig om na te denken over wat je zelf prettig vindt. Die keuze hangt af van je gezondheid, je bedrijf en je persoonlijke situatie.
Heb je als zzp’er recht op ouderschapsverlof?
Als zzp’er heb je geen recht op betaald ouderschapsverlof zoals een werknemer dat heeft. Betaald ouderschapsverlof is gekoppeld aan werken in loondienst.
Als zelfstandige bepaal je wel zelf wanneer je werkt en wanneer je vrij neemt. Je kunt dus na de ZEZ-periode besluiten om minder te werken of langer tijd vrij te houden. Alleen krijg je daarvoor als zzp’er niet automatisch de uitkering voor betaald ouderschapsverlof die voor werknemers geldt.
Hoe bereid je jouw bedrijf voor op je zwangerschap en verlof?
De ZEZ regelt een deel van je inkomen. Je bedrijf blijft jouw verantwoordelijkheid. Het helpt daarom om ruim voor de geboorte te bepalen wat er met je onderneming gaat gebeuren.
Informeer klanten en opdrachtgevers
Kijk welke opdrachten nog lopen en welke werkzaamheden je voor de start van je ZEZ-periode wilt afronden. Spreek met vaste klanten af wanneer je minder of niet beschikbaar bent en wanneer je verwacht weer werkzaamheden op te pakken.
Je hoeft daarbij niet meer persoonlijke informatie te delen dan je zelf wilt. Het belangrijkste is dat voor jou en je opdrachtgever duidelijk is wat er met het werk gebeurt.
Kijk naar je inkomen en buffer
De ZEZ-uitkering is niet automatisch gelijk aan het inkomen dat je normaal uit je bedrijf haalt. Houd er rekening mee dat er tijdens deze periode een verschil kan ontstaan tussen je gebruikelijke inkomen en je uitkering. Het is daarom praktisch om vooraf naar je vaste lasten en beschikbare buffer te kijken. Zo kun je inzien hoe je de periode rond de geboorte kan doorkomen
Leden van ZZP Nederland kunnen hiervoor ook gebruikmaken van de gratis rekenmodellen. Daarmee kun je verschillende financiële onderdelen van je ondernemerschap voor je eigen situatie inzichtelijk maken.
Bepaal wat er met je werk gebeurt
Niet iedere zelfstandige kan of wil haar bedrijf volledig stilleggen. Misschien kun je opdrachten eerder afronden, werkzaamheden later plannen of tijdelijk samenwerken met een andere ondernemer. Maak deze keuze voordat je ZEZ-periode begint.
