Werken met AI als zzp’er – Voldoe aan de Europese AI Act wetgeving

Steeds meer zelfstandig ondernemers gebruiken AI (Artificial Intelligence) in hun werk. Denk aan tools zoals ChatGPT om teksten te schrijven, DALL·E voor beelden of chatbots voor klantcontact. Misschien doe jij dat ook al, of ben je juist aan het oriënteren. Eén ding is zeker: AI verandert het ondernemerschap. En daar horen ook regels bij.

De Europese Unie heeft daarom de AI Act opgesteld: een nieuwe wet die de inzet van AI in goede banen moet leiden. Deze wet geldt niet alleen voor grote bedrijven of techbedrijven, maar óók voor jou als zzp’er.

Waarom is deze wet er?

AI brengt veel voordelen, maar ook risico’s. Denk aan manipulatie, discriminatie, misleiding of het overnemen van menselijk werk zonder controle. Daarom wil de EU dat het gebruik van AI eerlijk, transparant en veilig gebeurt. De AI Act is in juni 2024 vastgesteld. Sinds februari 2025 zijn de eerste regels ingegaan. Een belangrijke regel voor zzp’ers rondom transparantieplicht (Artikel 52) gaat per 2 augustus 2026 in. Lees er hier meer over.

Wat verandert er voor jou?

Ook als je AI alleen gebruikt om efficiënter te werken, krijg je met de AI Act te maken. Gebruik je bijvoorbeeld AI om een artikel te schrijven, een afbeelding te genereren of een video te maken? Dan moet je dit duidelijk vermelden. Zo weten je klanten altijd of ze met een mens of een machine te maken hebben.

Er bestaat verschil tussen transparantieplicht bij gegenereerde afbeeldingen vs teksten:

- Afbeeldingen met deepfakes moeten ALTIJD duidelijk direct bij de afbeelding worden vermeld (enige uitzondering wanneer weglaten ervan is geautoriseerd door instanties m.b.t. bestrijding criminaliteit)

- AI-afbeeldingen met artistiek, creatief, satirisch of illustratief doeleinde mogen op een gepaste manier worden vermeld zonder het kijkgenot te beïnvloeden (dit mag dus minder duidelijk, maar moet nog steeds worden vermeld). Bewaar de prompt zodat je bewijs hebt dat jij afbeelding hebt laten maken.

- Een vermelding voor AI-gegenereerde teksten is verplicht wanneer er geen menselijk redactieproces heeft plaatsgevonden. Heb je bijvoorbeeld AI gebruikt om een zelfgeschreven tekst te laten controleren op spelling, dan is er geen vermelding noodzakelijk.

Hoe voldoe je aan de verplichting?

Voeg bij een artikel onderaan of bovenaan bijvoorbeeld een korte zin toe, zoals:

- Let op: dit artikel is (deels) geschreven met behulp van AI.
- Deze tekst is tot stand gekomen met ondersteuning van een AI-tool.
- Gemaakt met behulp van AI (zoals ChatGPT).

Bij social media kan je bijvoorbeeld een hashtag toevoegen:#AIgegenereerd

Werk je met AI-stemmen, deepfakes of chatbots? Ook dan moet je aangeven dat het systeem géén mens is. Doe je dat niet, dan kun je later in de problemen komen – bijvoorbeeld bij klachten of controles.

Extra regels voor wie AI aanbiedt of ontwikkelt

Werk je in sectoren zoals communicatie, tech, zorg, onderwijs of overheid? Of bouw je AI-oplossingen voor klanten? Dan gelden er strengere regels. Je moet je AI-toepassing mogelijk registreren, een risicobeoordeling uitvoeren of extra documentatie bijhouden. Deze regels zijn bedoeld om gevoelige toepassingen beter te controleren en misbruik te voorkomen.

Wat kun je nú doen?

Veel ondernemers vragen zich af of ze specialist moeten zijn om aan de regels te voldoen. Gelukkig is dat niet nodig. Maar je moet wel weten wanneer en hoe je AI inzet, en daar eerlijk over zijn. Dat is niet alleen wettelijk verplicht – het is ook een vorm van professioneel en transparant werken.