Zwanger en zzp’er: zo regel je alles
Een eigen bedrijf runnen terwijl je zwanger bent kan vrijheid geven, maar ook onzekerheid. Je wilt goed voor jezelf zorgen én je klanten niet teleurstellen. Je wilt weten waar je recht op hebt, hoe je jouw inkomen regelt en hoe je jouw bedrijf draaiend houdt. In dit artikel lees je precies wat jij moet weten als je zwanger bent.
Heb je als zzp’er recht op zwangerschapsverlof?
Ja, als zelfstandige heb je recht op minimaal zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Dit verlof is wettelijk geregeld. Tijdens deze weken hoef je niet te werken en krijg je financiële steun via de ZEZ-uitkering van het UWV. Zo kun je met een gerust hart pauze nemen en genieten van de tijd met je kindje. De duur van het verlof is minimaal zestien weken en bij een meerling minimaal twintig weken.
Wat is de ZEZ‑uitkering en hoe werkt het?
De ZEZ-uitkering (Zelfstandig en Zwanger) vangt jouw inkomen op tijdens je verlof. De hoogte hangt af van de winst die je in het vorige jaar maakte. Als je weinig winst hebt gemaakt, krijg je minimaal het wettelijk minimumloon. De uitkering loopt net zo lang als jouw verlof. Ook als je dga bent, meewerkt in het bedrijf van je partner, werkt als freelancer of particuliere huishoudelijke hulp bent voor minder dan vier dagen per week, kun je recht hebben op de ZEZ-uitkering.
Wanneer vraag je de ZEZ aan?
Je vraagt de ZEZ-uitkering aan bij het UWV. Dit doe je tussen de vierentwintig en vier weken voor je uitgerekende datum. Je kiest zelf wanneer jouw verlof start. Meestal is dat tussen zes en vier weken voor de geboorte. Bij een meerling kan dit eerder zijn. Het is belangrijk om dit op tijd te regelen, zodat jouw uitkering direct begint wanneer je met verlof gaat. Je hebt hiervoor een zwangerschapsverklaring nodig en informatie over jouw bedrijf en je winst. Heb je de aanvraag te laat gedaan, dan kun je tot één jaar terug alsnog een uitkering aanvragen. Het UWV betaalt dan alleen de weken binnen dat jaar uit.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Je hebt recht op een ZEZ-uitkering als je zelfstandig ondernemer bent, winst maakt en meestal minstens 1225 uur per jaar in je bedrijf werkt. Heb je minder uren gewerkt, dan kijkt het UWV naar jouw winst of naar het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Als je meewerkt in het bedrijf van je partner of als je particuliere huishoudelijke hulp bent, berekent het UWV jouw uitkering op een andere manier, maar ook dan kun je recht hebben op een ZEZ-uitkering.
Mag je werken tijdens jouw zwangerschapsverlof met ZEZ?
Het heeft geen gevolgen voor jouw ZEZ-uitkering als je tijdens de uitkering doorwerkt.
Hoe lang duurt je zwangerschapsverlof als zzp’er?
Je hebt altijd recht op minimaal zestien weken verlof. Wordt je baby later geboren? Dan worden de extra dagen automatisch bij je uitkering en verlof opgeteld. Moet je eerder stoppen met werken vanwege medische redenen? Ook dan wordt je verlof verlengd. Hiervoor heb je een verklaring van het ziekenhuis nodig.
Hoe regel je jouw bedrijf zonder personeel?
Als zzp’er heb je geen team dat jouw werk kan overnemen. Daarom is een goede voorbereiding belangrijk. Kijk naar lopende opdrachten en bepaal wat je nog afrondt voor je verlof. Bespreek dit op tijd met klanten en/of opdrachtgevers. Geef duidelijk aan wanneer je stopt en wanneer je verwacht weer te gaan beginnen met werken. Veel klanten waarderen openheid en denken graag mee over oplossingen.
Hoe informeer je jouw klanten?
Vertel je klanten kort en vriendelijk dat je zwanger bent, wanneer je verlof ingaat en wanneer je weer verwacht te beginnen met werken. Je hoeft geen details te delen. Het helpt als je klant meedenkt. Rond je werk af, maak duidelijke instructies of verwijs een klant door als dat nodig is. Zo houd je je relaties sterk.
Hoe combineer je ondernemerschap en verlof?
Een goede planning geeft rust. Kijk naar je vaste lasten, je buffer en jouw gewenste verlofduur. Maak afspraken met je thuissituatie over de eerste weken na de geboorte. Na je verlof kun je rustig opbouwen. Begin met werk dat jouw energie geeft. Laat je bedrijf stap voor stap weer groeien.
Heb je recht op ouderschapsverlof?
Als zzp’er heb je geen recht op betaald ouderschapsverlof. Je kunt wel zelf bepalen of je vrij neemt en hoeveel tijd je wilt nemen. Mogelijke opties zijn minder werken, tijdelijk andere tarieven rekenen of afspraken maken met vaste klanten. Denk ook aan het opbouwen van een buffer of het plannen van opdrachten vóór of na je verlof. Zo houd je grip op je inkomen en je bedrijf.
