Nieuwe Europese verpakkingsregels: wat betekent de PPWR voor jou als zzp’er?

Wat is de PPWR?

PPWR is een Europese verordening. De regels gelden daarom rechtstreeks in alle landen van de Europese Unie. De PPWR stelt eisen aan de hele levensduur van een verpakking. Van het ontwerp en het materiaal tot het hergebruik en de verwerking als afval. Zo moeten bedrijven onnodige verpakkingen beperken. Verpakkingen moeten ook beter recyclebaar worden. Voor sommige plastic verpakkingen gelden straks eisen voor het gebruik van gerecycled materiaal. Daarnaast komen er regels voor herbruikbare verpakkingen, labels en informatie. Ook worden de registratie en producentenverantwoordelijkheid verder geregeld. Niet alle verplichtingen gelden direct vanaf dezelfde datum. De Europese Unie voert verschillende onderdelen de komende jaren stap voor stap in.

Geldt de PPWR ook voor zzp’ers?

Ja, dat kan. De PPWR kijkt niet alleen naar grote fabrikanten of webwinkels. Ook een zzp’er kan fabrikant, importeur, distributeur of producent zijn volgens de regels. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn als je zelfgemaakte producten verkoopt. Het kan ook gelden als je producten importeert en in Nederland verkoopt. Bied je artikelen aan via een webshop of online platform? Of verpak en verstuur je zelf producten naar klanten? Ook dan kun je met de PPWR te maken krijgen. Dit geldt zeker als je rechtstreeks verkoopt aan klanten in andere EU-landen.

Denk aan kunstenaars, sieradenmakers, meubelmakers, ontwerpers, boekverkopers en andere zelfstandigen die fysieke producten leveren.

Overigens. De PPWR gebruikt het begrip micro-onderneming. Je bent een micro-onderneming als je minder dan 10 werknemers hebt en je jaaromzet of balanstotaal maximaal € 2 miljoen is. De meeste zzp’ers vallen daardoor onder deze groep.

Wat geldt in Nederland?

Blijf je onder de grens van 50.000 kilo verpakkingen per jaar? Dan hoef je volgens Verpact op dit moment meestal nog niets te registreren of aan te geven. Je moet wel een goede administratie bijhouden. Daarmee moet je kunnen aantonen dat je onder deze grens blijft. De grens blijft voorlopig bestaan, maar verdwijnt naar verwachting uiterlijk in 2029.

Let op: Voor verpakkingen die vallen onder de regels voor wegwerpplastic (SUP) of statiegeld geldt geen ondergrens. Ook bij één verpakking kunnen registratie en een financiële bijdrage verplicht zijn. De grens van 50.000 kilo geldt hiervoor dus niet.

Naar verwachting komt vóór het tweede kwartaal van 2028 een Nederlands producentenregister. Rijkswaterstaat gaat dit register beheren. Producenten moeten zich hierin registreren. De eerste rapportage gaat waarschijnlijk over 2029. Verpact kan de registratie en aangifte mogelijk namens aangesloten ondernemers regelen. De Nederlandse aangiftedrempel van 50.000 kilo verdwijnt uiterlijk wanneer ondernemers voor het eerst aan het producentenregister moeten rapporteren. Naar verwachting gebeurt dit vanaf 2029. Vanaf dat moment kunnen dus ook zzp’ers met kleine hoeveelheden verpakkingen een registratie- en rapportageplicht krijgen.

Verkoop aan klanten in andere EU-landen

Verkoop je rechtstreeks aan een klant in Duitsland, België, Frankrijk of een ander EU-land? Dan kun je in dat land als producent van de verpakking worden gezien. Het maakt daarbij niet altijd uit of je maar één pakket verstuurt.

Je moet je mogelijk inschrijven in het nationale producentenregister. Soms moet je je ook aansluiten bij een organisatie die de inzameling en verwerking van verpakkingsafval regelt. Daarnaast kun je verplicht zijn om de gebruikte hoeveelheden bij te houden en door te geven. Mogelijk betaal je ook een bijdrage voor de verwerking van het verpakkingsafval. Verder kunnen per land regels gelden voor labels en informatie op de verpakking.

De precieze regels, drempels en kosten verschillen per land. Sommige verplichtingen bestonden al vóór de PPWR. De nieuwe verordening maakt de Europese regels gelijker, maar er is nog geen eenvoudig centraal loket waarmee je alles voor alle landen regelt.

Verkoop je via een platform of online galerie? Ga er dan niet automatisch van uit dat het platform alle verplichtingen overneemt. Controleer in de voorwaarden wie verantwoordelijk is voor de verpakking en de registratie.

Kleine verpakking, veel administratie

Voor een zzp’er kan de administratie niet in verhouding staan tot de hoeveelheid verpakkingsmateriaal. Wie jaarlijks maar enkele producten naar verschillende EU-landen stuurt, kan toch in meerdere landen verplichtingen krijgen.

Dat kan internationale verkoop minder aantrekkelijk maken. Momenteel is er daarom een lobby opgezet voor eenvoudigere regels en een werkbare Europese oplossing voor kleine ondernemers. Op dit moment bestaat zo’n algemene Europese vrijstelling voor incidentele verkoop echter niet.

Petitie

De Beroepsorganisatie Kunstenaars (BOK) is net als ZZP Nederland aangesloten bij de Vereniging Zelfstandigen Nederland. De BOK is een petitie gestart tegen de strenge Europese verpakkingsregels uit de PPWR. Help mee om de gevolgen voor kleine ondernemers onder de aandacht te brengen in Nederland en Europa. Teken de petitie ‘Stop de verpakkingsbureaucratie’.

ZZP Nederland vindt dat de registratie en aangifte voor kleine ondernemers eenvoudig en betaalbaar moeten blijven. Een zzp’er die enkele pakketjes per jaar verstuurt, mag niet dezelfde ingewikkelde administratie krijgen als een grote producent. Wij pleiten daarom voor één eenvoudige werkwijze, een zeer beperkte aangifte voor kleine hoeveelheden en zo min mogelijk verschillende registraties per EU-land.

Wat kun je nu doen?

Breng eerst je situatie in kaart. Gebruik hiervoor deze stappen:

1. Noteer welke producten je verkoopt en welke verpakkingen je gebruikt.
2. Maak onderscheid tussen verkoop in Nederland en verkoop naar andere landen.
3. Noteer per EU-land hoeveel pakketten je verstuurt.
4. Controleer per land of registratie en betaling nodig zijn. Bekijk het overzicht van bevoegde instanties per EU-land van de Europese Commissie. Er is nog geen centraal EU-loket. Je moet de registratie, administratie en betaling daarom per land controleren en regelen.
5. Vraag een platform of tussenpersoon schriftelijk welke verplichtingen die partij overneemt.
6. Bewaar gegevens over het materiaal en het gewicht van je verpakkingen.
7. Controleer de regels opnieuw als je assortiment of verkoopgebied verandert.

Gebruik je dozen of ander materiaal opnieuw? Dat helpt om afval te beperken. Het betekent alleen niet automatisch dat alle registratie- of administratieplichten vervallen.

Nog veel regels in ontwikkeling

De PPWR geldt sinds 12 augustus 2026, maar de invoering loopt door. De Europese Commissie en nationale organisaties werken nog aan aanvullende regels, uitleg en systemen. Daardoor kan informatie veranderen.

Meer informatie

• Europese Commissie: Packaging and Packaging Waste Regulation
• EUR-Lex: Verordening (EU) 2025/40
• Verpact: alles over de PPWR

Er is nog geen centraal Europees loket voor registratie, aangifte en betaling. Nog niet alle regels en procedures zijn bekend. Ook heeft nog niet ieder EU-land alle informatie gepubliceerd. Daardoor kunnen we nu nog geen volledig stappenplan per land geven. Ook zijn verschillende onderdelen nog in ontwikkeling. We werken dit artikel bij zodra er meer betrouwbare informatie beschikbaar is.