Nieuwe Europese verpakkingsregels: wat betekent de PPWR voor jou als zzp’er?
Verkoop je als zzp’er producten? Dan gebruik je waarschijnlijk verpakkingen. Denk aan een doos, envelop, folie, vulmateriaal of tape. Sinds 12 augustus 2026 gelden nieuwe Europese regels voor verpakkingen en verpakkingsafval. Deze regels heten de PPWR, Packaging and Packaging Waste Regulation.
De PPWR moet zorgen voor minder verpakkingsafval en meer hergebruik en recycling. Ook kleine ondernemers kunnen met de regels te maken krijgen. Vooral als zij producten naar klanten in andere EU-landen sturen.
Wat is de PPWR?
PPWR is een Europese verordening. De regels gelden daarom rechtstreeks in alle landen van de Europese Unie. De PPWR stelt eisen aan de hele levensduur van een verpakking. Van het ontwerp en het materiaal tot het hergebruik en de verwerking als afval. Zo moeten bedrijven onnodige verpakkingen beperken. Verpakkingen moeten ook beter recyclebaar worden. Voor sommige plastic verpakkingen gelden straks eisen voor het gebruik van gerecycled materiaal. Daarnaast komen er regels voor herbruikbare verpakkingen, labels en informatie. Ook worden de registratie en producentenverantwoordelijkheid verder geregeld. Niet alle verplichtingen gelden direct vanaf dezelfde datum. De Europese Unie voert verschillende onderdelen de komende jaren stap voor stap in.
Geldt de PPWR ook voor zzp’ers?
Ja, dat kan. De PPWR kijkt niet alleen naar grote fabrikanten of webwinkels. Ook een zzp’er kan fabrikant, importeur, distributeur of producent zijn volgens de regels. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn als je zelfgemaakte producten verkoopt. Het kan ook gelden als je producten importeert en in Nederland verkoopt. Bied je artikelen aan via een webshop of online platform? Of verpak en verstuur je zelf producten naar klanten? Ook dan kun je met de PPWR te maken krijgen. Dit geldt zeker als je rechtstreeks verkoopt aan klanten in andere EU-landen.
Denk aan kunstenaars, sieradenmakers, meubelmakers, ontwerpers, boekverkopers en andere zelfstandigen die fysieke producten leveren.
Wat geldt in Nederland?
In Nederland geldt in 2026 voor de afvalbeheerbijdrage en de bijbehorende aangifte meestal een grens van 50.000 kilo verpakkingen per kalenderjaar. Blijf je daaronder? Dan hoef je normaal gesproken geen aangifte te doen of afvalbeheerbijdrage te betalen.
Let op: deze grens is geen algemene vrijstelling van alle verpakkingsregels. Voor bepaalde verpakkingen gelden uitzonderingen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij sommige wegwerpplasticverpakkingen en verpakkingen met statiegeld. Ook andere eisen uit de PPWR kunnen losstaan van de grens van 50.000 kilo. Controleer daarom ieder jaar hoeveel en welke verpakkingen je op de Nederlandse markt brengt.
Verkoop aan klanten in andere EU-landen
Verkoop je rechtstreeks aan een klant in Duitsland, België, Frankrijk of een ander EU-land? Dan kun je in dat land als producent van de verpakking worden gezien. Het maakt daarbij niet altijd uit of je maar één pakket verstuurt.
Je moet je mogelijk inschrijven in het nationale producentenregister. Soms moet je je ook aansluiten bij een organisatie die de inzameling en verwerking van verpakkingsafval regelt. Daarnaast kun je verplicht zijn om de gebruikte hoeveelheden bij te houden en door te geven. Mogelijk betaal je ook een bijdrage voor de verwerking van het verpakkingsafval. Verder kunnen per land regels gelden voor labels en informatie op de verpakking.
De precieze regels, drempels en kosten verschillen per land. Sommige verplichtingen bestonden al vóór de PPWR. De nieuwe verordening maakt de Europese regels gelijker, maar er is nog geen eenvoudig centraal loket waarmee je alles voor alle landen regelt.
Verkoop je via een platform of online galerie? Ga er dan niet automatisch van uit dat het platform alle verplichtingen overneemt. Controleer in de voorwaarden wie verantwoordelijk is voor de verpakking en de registratie.
Kleine verpakking, veel administratie
Voor een zzp’er kan de administratie niet in verhouding staan tot de hoeveelheid verpakkingsmateriaal. Wie jaarlijks maar enkele producten naar verschillende EU-landen stuurt, kan toch in meerdere landen verplichtingen krijgen.
Dat kan internationale verkoop minder aantrekkelijk maken. Momenteel is er daarom een lobby opgezet voor eenvoudigere regels en een werkbare Europese oplossing voor kleine ondernemers. Op dit moment bestaat zo’n algemene Europese vrijstelling voor incidentele verkoop echter niet.
Petitie
De Beroepsorganisatie Kunstenaars (BOK) is net als ZZP Nederland aangesloten bij de Vereniging Zelfstandigen Nederland. De BOK is een petitie gestart tegen de strenge Europese verpakkingsregels uit de PPWR. Help mee om de gevolgen voor kleine ondernemers onder de aandacht te brengen in Nederland en Europa. Teken de petitie ‘Stop de verpakkingsbureaucratie’.
Wat kun je nu doen?
Breng eerst je situatie in kaart. Gebruik hiervoor deze stappen:
- Noteer welke producten je verkoopt en welke verpakkingen je gebruikt.
- Maak onderscheid tussen verkoop in Nederland en verkoop naar andere landen.
- Noteer per EU-land hoeveel pakketten je verstuurt.
- Controleer per land of registratie en betaling nodig zijn.
- Vraag een platform of tussenpersoon schriftelijk welke verplichtingen die partij overneemt.
- Bewaar gegevens over het materiaal en het gewicht van je verpakkingen.
- Controleer de regels opnieuw als je assortiment of verkoopgebied verandert.
Gebruik je dozen of ander materiaal opnieuw? Dat helpt om afval te beperken. Het betekent alleen niet automatisch dat alle registratie- of administratieplichten vervallen.
Nog veel regels in ontwikkeling
De PPWR geldt sinds 12 augustus 2026, maar de invoering loopt door. De Europese Commissie en nationale organisaties werken nog aan aanvullende regels, uitleg en systemen. Daardoor kan informatie veranderen.
Meer informatie
- Europese Commissie: Packaging and Packaging Waste Regulation
- EUR-Lex: Verordening (EU) 2025/40
- Verpact: alles over de PPWR
Dit artikel geeft algemene informatie. De verplichtingen hangen af van je product, verpakking, rol in de keten en de landen waarin je verkoopt.
