Kennisbank

Wat je als zzp’er moet doen bij faillissement

faillesement ondernemers

Kun je als zzp’er je rekeningen niet meer betalen? Dan ben je niet meteen failliet. Vaak zijn er nog oplossingen, zoals afspraken met schuldeisers of hulp via de gemeente. Lukt dat niet, dan kan faillissement in beeld komen.

In dit artikel lees je wat je kunt doen als faillissement dreigt, hoe een aanvraag werkt en wat er daarna gebeurt. 

Wanneer dreigt faillissement als zzp’er?

Een tegenvallende maand of een tijdelijk tekort aan geld betekent nog niet dat je failliet bent. De situatie wordt ernstiger wanneer je schulden blijven opstapelen en je niet meer aan je financiële verplichtingen kunt voldoen. 

In zo’n situatie is het verstandig om actie te ondernemen. Breng eerst in kaart hoeveel geld er binnenkomt, welke schulden je hebt en welke rekeningen direct aandacht nodig hebben. Dat geeft je inzicht in de vraag of het om een tijdelijk probleem gaat of om schulden die je zelf niet meer kunt oplossen.

Wanneer zijn schulden problematisch?

Schulden zijn problematisch als er op lange termijn sprake is van het niet meer kunnen voldoen aan je financiële verplichtingen. 

In deze situatie kan je eerst proberen afspraken te maken met je schuldeisers. Ook zou je hulp kunnen vragen bij je gemeente. De gemeente laat je normaal gesproken binnen vier weken weten welke hulp je kunt verwachten. Een besluit over de hulp volgt binnen acht weken. 

Welke hulp kun je vóór faillissement krijgen?

De gemeente is het belangrijkste eerste aanspreekpunt als schulden niet meer beheersbaar zijn. 

  • Er kan een minnelijk traject gestart worden waarbij buiten de rechter om afspraken gemaakt worden met de schuldeisers. 
  • Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) via de gemeente kan je ondersteuning krijgen voor levensonderhoud en/of bedrijfskapitaal. 

Wanneer kan faillissement aanvragen aan de orde zijn?

Een faillissement komt in beeld als je je schulden niet meer kunt betalen en andere opties geen uitweg bieden. De rechter beslist uiteindelijk of je failliet wordt verklaard. Daarbij kijkt de rechter naar de financiële situatie. Zowel jijzelf als een schuldeiser kan een faillissement aanvragen. 

Omdat een faillissement grote gevolgen heeft, is het verstandig om vóór een eigen aanvraag goed naar andere mogelijkheden te kijken. Een faillissement maakt bestaande schulden namelijk niet automatisch ongedaan.

Hoe vraag je faillissement aan als zzp’er?

Je kunt zelf een faillissementsaanvraag indienen bij de rechtbank. 

  • Heb je een eenmanszaak? Dan vraag je jouw eigen faillissement aan. Een eenmanszaak is namelijk geen aparte rechtspersoon. Je zakelijke en privé vermogen zijn juridisch niet gescheiden.

  • Werk je vanuit een bv? Dan betreft de aanvraag het faillissement van de bv. Je gaat daardoor niet automatisch zelf failliet.

Overweeg je een faillissementsaanvraag? Breng dan eerst de schulden, bezittingen en lopende afspraken in kaart. Laat je adviseren over de gevolgen voor je onderneming en voor jou privé. Die verschillen per rechtsvorm en persoonlijke situatie. 

Bij een faillissement van een eenmanszaak word jij persoonlijk failliet verklaard. De onderneming zelf is juridisch geen aparte persoon. Daardoor kunnen zakelijke schulden direct gevolgen hebben voor je privévermogen. Dat maakt een faillissement van een eenmanszaak anders dan bijvoorbeeld een faillissement van een bv.

Wat gebeurt er met zakelijke en privébezittingen?

Omdat een eenmanszaak en de eigenaar juridisch één zijn, kan een persoonlijk faillissement zowel zakelijke als privébezittingen raken.

De curator onderzoekt welke bezittingen in de failliete boedel vallen. Bezittingen uit die boedel kunnen worden gebruikt om schuldeisers te betalen. Welke bezittingen of inkomsten precies buiten de boedel blijven, hangt af van de persoonlijke situatie en de regels die daarop van toepassing zijn.

Wat gebeurt er met je schulden?

Een veelvoorkomend misverstand is dat je na een faillissement automatisch van al je schulden af bent. Na afloop kunnen schulden blijven bestaan die tijdens het faillissement niet zijn betaald. Eindigt het faillissement met een akkoord dat juridisch bindend wordt, dan kan dit anders zijn. 

Bij een vof zijn de vennoten persoonlijk aansprakelijk voor ondernemingsschulden. Een vennoot kan voor de volledige schuld van de vof worden aangesproken. Dat betekent niet simpelweg dat je automatisch aansprakelijk bent voor iedere privéschuld van je compagnon; het gaat om de schulden en verplichtingen van de vof.

Een bv is wel een aparte rechtspersoon. Gaat de bv failliet, dan word jij als bestuurder of aandeelhouder daarom niet automatisch persoonlijk failliet verklaard.

Persoonlijke aansprakelijkheid kan in bijzondere situaties wel ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan wanbestuur of een persoonlijke verplichting die je naast de bv bent aangegaan. Alleen het feit dat de bv een banklening heeft, betekent dus niet automatisch dat jij die schuld privé moet betalen.

Wat gebeurt er nadat de aanvraag is gedaan?

De rechter beoordeelt de faillissementsaanvraag. Spreekt de rechter het faillissement uit, dan benoemt de rechtbank een curator. Vanaf dat moment kun je niet meer zelfstandig beschikken over de bezittingen en inkomsten die onder het faillissement vallen. De curator neemt de afwikkeling van het faillissement op zich. 

Dit is een belangrijk omslagpunt. Tot de uitspraak heb je te maken met financiële problemen en eventueel een aanvraag. Na de uitspraak zit je daadwerkelijk in een faillissement.

Wat doet de curator bij een faillissement?

De curator wikkelt het faillissement af. Je kunt de curator zien als de persoon die na de uitspraak de financiële regie overneemt over wat in het faillissement valt.

De curator onderzoekt de financiële situatie en beheert de failliete boedel. Bezittingen kunnen worden verkocht en openstaande vorderingen kunnen worden geïnd. De opbrengsten worden volgens de geldende regels gebruikt voor de afwikkeling van het faillissement en de schuldeisers.

Je moet tijdens het faillissement meewerken en de benodigde informatie en administratie beschikbaar stellen. Je kunt niet meer zelfstandig beschikken over geld en bezittingen die onder het faillissement vallen. 

Wanneer kan de Wsnp in beeld komen?

De Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) is niet alleen bedoeld voor ondernemers met een eenmanszaak. Het is een wettelijke schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen met problematische schulden.

Bij de Wsnp kan je samen met een gemeentelijke schuldhulpverlener een verzoek bij de rechtbank voorbereiden. Ook wanneer een schuldeiser al een faillissementsprocedure is gestart, betekent dit niet automatisch dat iedere mogelijkheid voor de Wsnp al voorbij is. 

Word je toegelaten in de Wsnp, dan volg je een wettelijk schuldsaneringstraject. Houd je je aan de voorwaarden, dan kun je na afloop een schone lei krijgen. Schuldeisers kunnen de schulden die daaronder vallen dan niet meer opeisen. 

Faillissement en btw

Ook je btw-verplichtingen veranderen na een faillietverklaring. Vanaf het moment dat je failliet bent verklaard, is de curator verantwoordelijk voor het doen van de btw-aangifte en het betalen van de btw. 

Wat gebeurt er met btw op niet-betaalde facturen?

Hier is onderscheid nodig tussen facturen die je ontvangt en facturen die je zelf aan klanten stuurt.

Ontvang je een zakelijke factuur van een leverancier? Dan mag je de btw in beginsel direct als voorbelasting aftrekken, ook als je de factuur nog niet hebt betaald. Betaal je de factuur uiteindelijk niet of niet helemaal, dan moet je de eerder afgetrokken btw op het daarvoor geldende moment weer corrigeren.

Heb jij juist een factuur naar een klant gestuurd en blijkt die oninbaar? Dan kun je onder voorwaarden eerder betaalde btw terugvragen.Lees over btw-teruggaaf bij oninbare vorderingen

Dit onderscheid voorkomt een fout die in oudere informatie over faillissement nog regelmatig voorkomt.

Wat kun je doen na een faillissement?

Een faillissement betekent niet automatisch dat je nooit meer ondernemer kunt worden. Je kunt later weer een onderneming starten. Wel moet je rekening houden met schulden die na het faillissement zijn blijven bestaan.

De Belastingdienst waarschuwt dat oude schuldeisers, waaronder de Belastingdienst zelf, zich opnieuw kunnen melden voor schulden die nog niet zijn betaald. Voordat je opnieuw begint, is het daarom belangrijk om te weten welke verplichtingen nog lopen en wat een nieuwe onderneming betekent voor je financiële situatie.

Wat als je een doorstart maakt?

Bij een doorstart probeer je na of vanuit een faillissement ondernemingsactiviteiten voort te zetten. Of en hoe dat mogelijk is, hangt sterk af van de situatie. Tijdens een faillissement beheert de curator de failliete boedel. Je kunt daarom niet zelf bepalen dat bedrijfsbezittingen, contracten of activiteiten zonder meer naar een nieuwe onderneming gaan.

Op deze pagina