WTTA en zzp'ers: wat betekenen de nieuwe regels voor jou?

Wat is de WTTA?

Met de WTTA voert de overheid een verplicht toelatingsstelsel in voor organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Denk aan uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven en andere uitleners. Deze organisaties moeten straks een toelating aanvragen bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Alleen toegelaten uitleners mogen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen. Zij worden opgenomen in een openbaar uitlenersregister. Ook opdrachtgevers krijgen een nieuwe verplichting. Zij moeten controleren of de uitlener waarmee zij samenwerken in dit register staat. Werken zij toch samen met een niet-toegelaten uitlener, dan kunnen zij daarvoor een boete krijgen.

Werk je via een intermediair? Controleer het uitlenersregister

Steeds meer zelfstandigen werken via een broker of intermediair. Uit recent onderzoek van Vereniging ZZP Nederland blijkt dat veel opdrachtgevers vanwege de handhaving op schijnzelfstandigheid liever via een tussenpartij inhuren dan rechtstreeks met een zelfstandige. 

Werk jij via een intermediair? Controleer dan straks of deze organisatie toelatingplichtig is onder de WTTA en voorkomt in het openbare uitlenersregister. Immers als de Belastingdienst een opdracht achteraf als Dienstbetrekking beoordeelt, dan was je voor die opdracht een werknemer en moet je intermediair in het register staan.

Dat is belangrijk voor de intermediair, maar ook opdrachtgevers moeten straks controleren of zij zakendoen met een toegelaten uitlener. Een intermediair zonder toelating kan ertoe leiden dat een opdracht niet doorgaat of moet worden beëindigd.

Vraag daarom voordat je een overeenkomst sluit bijvoorbeeld:

• Is de intermediair toegelaten onder de WTTA?
• Staat de organisatie in het uitlenersregister?
• Treedt de organisatie op als bemiddelaar of als uitlener?

De DUBV-constructie

Er zijn zelfstandig ondernemers die een zogenoemde DUBV-constructie (Declarabele Uren BV) hebben. Dit is een doorleenconstructie met een eigen werk-bv. In deze constructie richt de ondernemer meestal een holding en een werk-bv op. De werk-bv sluit vervolgens de overeenkomst met de broker of opdrachtgever. De directeur-grootaandeelhouder (dga) voert de werkzaamheden namens de werk-bv uit.
Een DUBV-constructie opzetten om de handhaving op schijnzelfstandigheid te ontlopen werkt sowieso niet. Er wordt gekeken hoe er in de praktijk wordt gewerkt.

Kan een werk-bv onder de WTTA vallen?

Een werk-bv heeft vaak één werknemer in dienst: de dga. De WTTA kijkt niet naar de vraag of de dga een ondernemer is, maar naar de vraag of de werk-bv een werknemer ter beschikking stelt aan een opdrachtgever. Als daarvan sprake is, kan de werk-bv onder de WTTA als uitlener worden aangemerkt. De beoordeling of de dga fiscaal of arbeidsrechtelijk als ondernemer of werknemer moet worden gezien, staat daar los van.

Kan een zzp'er ook als uitlener worden aangemerkt?

Dat is niet uitgesloten. Ook een zelfstandig ondernemer (bijvoorbeeld met een eenmanszaak, cv of vof) kan onder de WTTA als uitlener worden gezien. Dit kan bijvoorbeeld spelen wanneer je als hoofdopdrachtnemer een opdracht aanneemt en vervolgens andere zzp'ers inzet die onder leiding en toezicht van jouw opdrachtgever werken. In dat geval kan sprake zijn van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. Voer je de opdracht daarentegen zelf uit, stuur jij de ingehuurde zelfstandigen aan en ben jij verantwoordelijk voor het eindresultaat? Dan is eerder sprake van aanneming van werk. 

Wat kost toelating als je als uitlener wordt aangemerkt?

Wordt jouw werk-bv of onderneming als uitlener aangemerkt? Dan krijg je mogelijk te maken met dezelfde verplichtingen als andere uitleners. 

Daarbij horen onder meer:

• een toelating aanvragen bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU);
• voldoen aan het wettelijke normenkader;
• periodieke inspecties laten uitvoeren;
• een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) voor rechtspersonen aanvragen;
• inschrijving in het uitlenersregister, dit gaat automatisch als je een aanvraag indient.

Daarnaast geldt een financiële zekerheid. Voor nieuwe uitleners bedraagt de waarborgsom uiteindelijk € 100.000. Bij een voorlopige toelating wordt eerst € 50.000 gestort. Binnen zes maanden moet dit worden aangevuld tot € 100.000. Bestaande uitleners kunnen onder voorwaarden zijn vrijgesteld van deze waarborgsom. Naast de waarborgsom krijg je ook te maken met kosten voor inspecties, het SNA-keurmerk en het voldoen aan de overige wettelijke eisen. 

De combinatie met de handhaving op schijnzelfstandigheid

De WTTA staat niet op zichzelf. Sinds de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid zijn veel opdrachtgevers voorzichtiger geworden met het rechtstreeks inhuren van zelfstandigen. Daardoor werken steeds meer zzp'ers via een intermediair.

Met de WTTA krijgen intermediairs daar nieuwe verplichtingen en risico's bij. Wanneer achteraf wordt geoordeeld dat een zelfstandige feitelijk als werknemer heeft gewerkt, kan dat gevolgen hebben voor de positie van de uitlener. Daarnaast moeten uitleners voldoen aan de toelatingseisen van de WTTA en lopen opdrachtgevers risico wanneer zij samenwerken met een niet-toegelaten uitlener. Hierdoor kunnen intermediairs nog kritischer worden bij het aannemen van opdrachten en het beoordelen van zelfstandigen.

Overgangsregeling voor bestaande uitleners

Om de invoering van de WTTA soepel te laten verlopen, geldt er een overgangsregeling voor bestaande uitleners. Meld je jouw organisatie op tijd aan voor deze regeling én dien je daarna binnen de gestelde termijn een aanvraag voor toelating in? Dan mag je personeel blijven uitlenen terwijl de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) jouw aanvraag behandelt. Kijk hier of je in aanmerking komt voor de overgangsregeling.

Standpunt van Vereniging ZZP Nederland

Vereniging ZZP Nederland steunt het aanpakken van malafide uitleners. Een eerlijke arbeidsmarkt is in het belang van zowel opdrachtgevers als bonafide ondernemers. Wel maken wij ons zorgen over de stapeling van regelgeving.

Door de combinatie van de handhaving op schijnzelfstandigheid en de WTTA kunnen opdrachtgevers en intermediairs steeds meer risico's gaan ervaren. Daardoor bestaat het gevaar dat zij minder snel kiezen voor de inzet van zelfstandigen, ook wanneer sprake is van echt ondernemerschap. Uit ons recente onderzoek blijkt al dat veel opdrachtgevers alleen nog via een intermediair willen werken. Wanneer intermediairs vervolgens te maken krijgen met strengere toelatingseisen, hoge kosten en extra aansprakelijkheidsrisico's, bestaat de kans dat zij nog terughoudender worden bij het bemiddelen van zelfstandigen. Het uiteindelijke gevolg kan zijn dat opdrachtgevers minder gebruikmaken van flexibele inhuur, terwijl juist bonafide zelfstandigen daarvan de dupe worden.

Waar sprake is van zelfstandig ondernemerschap, is een rechtstreekse samenwerking tussen opdrachtgever en ondernemer de vanzelfsprekende optie. Volgens Vereniging ZZP Nederland moet de overheid daarom niet alleen kijken naar de bestrijding van misstanden, maar ook naar de gevolgen van de stapeling van regels voor de duizenden zelfstandigen die op een eerlijke manier ondernemen.

Wat kun je als zzp'er doen?

Werk je via een intermediair? Vraag dan of deze zich voorbereidt op de WTTA en straks voorkomt in het uitlenersregister. Werk je via een eigen werk-bv of DUBV-constructie? Laat dan beoordelen of jouw organisatie mogelijk onder de WTTA valt en welke verplichtingen daarbij horen. Door je nu al goed voor te bereiden, voorkom je verrassingen wanneer de WTTA volledig in werking treedt.