Op 6 maart 2026 publiceerde de Sociaal Economische Raad (SER) een verdiepend rapport over de combinatie van mantelzorg en werk. In dit rapport kijkt de SER niet alleen naar werknemers, maar ook naar de positie van zelfstandig ondernemers. Dat is belangrijk, omdat steeds meer zzp’ers naast hun werk zorgen voor een partner, ouder of ander familielid. Voor werknemers bestaan er vaak verlofregelingen, maar voor zelfstandigen ligt dat anders. Zij moeten het verlies aan werktijd en inkomen meestal zelf opvangen.
ZZP en Mantelzorg
Uit het verdiepende rapport “Mantelzorg en werk” van de SER blijkt dat mantelzorg voor zzp’ers vaak grote gevolgen heeft voor hun onderneming en inkomen. Anders dan werknemers hebben zelfstandigen geen recht op betaald verlof of loondoorbetaling wanneer zij tijdelijk minder kunnen werken door zorgtaken. Daardoor raakt mantelzorg het inkomen van een ondernemer vaak direct. Het rapport laat zien dat veel zzp’ers hierdoor minder opdrachten aannemen of minder uren werken. Dat leidt niet alleen tot lagere inkomsten, maar ook tot minder tijd voor acquisitie en ontwikkeling van de onderneming. Tegelijk ervaren veel mantelzorgende ondernemers extra mentale en financiële druk, omdat zij werk en zorg moeten combineren zonder vangnet zoals werknemers dat hebben.
Fiscale gevolgen
De SER wijst er ook op dat minder werken door mantelzorg fiscale gevolgen kan hebben. Zo kan het lastiger worden om aan het urencriterium te voldoen en daarmee gebruik te maken van bepaalde ondernemersaftrekken. Veel zzp’ers vangen inkomensverlies tijdelijk op met spaargeld of met het inkomen van een partner, maar een grote groep heeft slechts een beperkte financiële buffer. Tegelijk biedt ondernemerschap ook een voordeel: zelfstandigen hebben vaak meer vrijheid om hun werk zelf in te delen, waardoor zij zorgtaken makkelijker kunnen plannen. Die flexibiliteit heeft echter een keerzijde, omdat minder werken meestal meteen betekent dat er ook minder inkomen binnenkomt. Daarom benadrukt de SER dat het belangrijk is dat er meer aandacht komt voor de financiële positie van mantelzorgende zzp’ers en voor manieren om de combinatie van ondernemen en mantelzorg beter te ondersteunen.
Commentaar ZZP Nederland
Wij zijn tevreden over het feit dat de SER ook specifiek nadenkt over de mantelzorgende ondernemers. Nu moeten we ervoor zorgen dat er snel maatregelen worden getroffen. In een brief aan meerdere Tweede Kamerleden heeft Vereniging ZZP Nederland al voor 2 aanpassingen gepleit:
Vereniging ZZP Nederland pleit specifiek voor twee, in onze ogen, simpele aanpassingen:
1. Mantelzorguren laten meetellen voor het urencriterium van 1.225 uur
Zzp’ers moeten voldoen aan het urencriterium om gebruik te maken van fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek. Mantelzorg kan echter veel tijd kosten, waardoor zij hun ondernemerschap in gevaar zien komen. Door mantelzorguren mee te laten tellen, erkent u het belang van deze zorg én geeft u zzp’ers de ruimte om hun onderneming voort te zetten.
2. Erkenning van mantelzorg als opdrachtgever
Voor de inkomstenbelasting moeten zzp’ers meerdere opdrachtgevers hebben om als ondernemer te worden beschouwd. Mantelzorg kan zo intensief zijn dat andere opdrachten hierdoor verminderen. Door de ontvanger van mantelzorg als opdrachtgever te erkennen, helpt u deze zzp’ers om te blijven voldoen aan de criteria voor ondernemerschap.
Wij zijn te allen tijde bereid om mee te denken over de uitvoering. Samen kunnen we zorgen voor een eerlijke positie van zzp’ers die mantelzorg verlenen en een sterke samenleving waarin zorg voor elkaar centraal staat.
Log in bij ZZP Nederland om reacties te kunnen plaatsen.
Inloggen