Rechtsvormen voor zzp'ers

Bij het starten van jouw onderneming zal je ook een rechtsvorm moeten kiezen. Van belang daarbij is je startsituatie. Ga je alleen beginnen of samenwerken? Hoeveel privévermogen neem je mee en welk type belastingen worden geheven? Al deze zaken zijn van invloed op jouw keuze. Uiteindelijk kan je kiezen tussen verschillende rechtsvormen. Deze zijn onder te verdelen in rechtsvormen zonder en rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid. Hieronder staan de rechtsvormen onderverdeeld naar de twee vormen van rechtspersoonlijkheid.

Kenmerkend voor rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid is dat je met je hele privévermogen aansprakelijk bent voor schulden van de onderneming. Je moet er rekening mee houden dat als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd, jouw echtgeno(o)t(e) dan ook volledig aansprakelijk zal zijn voor eventuele verliezen in de onderneming. De eerstvolgende twee rechtsvormen vallen hieronder:

Eenmanszaak, de meest voorkomende vorm voor zzp'ers

Een eenmanszaak heeft het voordeel dat er weinig kosten aan verbonden zijn. Je hoeft niet je jaarrekening te laten goedkeuren door een accountant, je kunt zelf je belastingaangifte doen en ook is er geen belemmering voor het in dienst nemen van medewerkers. Het inkomen van de ondernemer is het resultaat van de eenmanszaak en is zodoende alleen belast in de inkomstenbelasting. Ook kun je eventuele investeringen verrekenen met eerder genoten inkomen. Zodoende kan het investeringsrisico sterk worden verlaagd. Je moet wel aan een aantal voorwaarden van de belastingdienst voldoen om in aanmerking te komen voor de verschillende ondernemersvoordelen (denk aan zelfstandigenaftrek, startersaftrek et cetera).

Vennootschap onder firma (vof)

De vennootschap onder firma komt neer op een eenmanszaak met meerdere eigenaren. Een vof hoeft zich alleen maar in te schrijven bij KVK. Om problemen te voorkomen is het verstandig om een oprichtingsakte bij de notaris op te stellen. Hierin kunnen dan zaken als inbreng, afspraken, taken en verdeelsleutel worden vastgelegd. Ook de bevoegdheid van de firmanten moet goed in de notariële akte te worden beschreven. Bij de vof bestaat het zogenaamde vennootschapsvermogen (vermogen dat de oprichters hebben ingebracht) en het privévermogen. Privéschuldeisers van de firmanten kunnen geen beroep doen op het vennootschapsvermogen. Alleen zakelijke schuldeisers kunnen het vennootschappelijke vermogen aantasten. Omdat een vof geen rechtspersoonlijkheid heeft, ben je als vennoot ook persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de vof, ook al heeft een andere partner de schulden veroorzaakt. Allereerst zal aanspraak worden gedaan op het vermogen van de zaak. Mocht dat ontoereikend zijn, dan kunnen schuldeisers aanspraken maken op het privévermogen van jou en je echtgenote. Het kan daarom verstandig zijn om huwelijkse voorwaarden op te stellen met jouw partner.


Hieronder volgt de rechtsvorm bv. Dit is een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid, of kortweg ‘rechtspersoon'. Een rechtspersoon is zèlf drager van rechten en plichten. Dit betekent dat bijvoorbeeld een ondernemer met een eigen bv in principe niet meer geld kan verliezen dan het bedrag waarvoor hij in de vennootschap deelneemt. De ondernemer kan met de oprichting van een rechtspersoon het risico beperken dat hij in de privésfeer financieel aansprakelijk is.

Besloten vennootschap (bv)

In een bv is het maatschappelijke kapitaal in aandelen verdeeld. Met dit kapitaal wordt een bepaald doel beoogd. De aandelen in een bv zijn niet vrij overdraagbaar en dienen door de aandeelhouders te worden volgestort (de aandeelhouder dient het geld dat de aandelen vertegenwoordigen in geld aan de bv te betalen). Voor het oprichten van een bv gelden enkele verplichtingen:

  • Je hebt een notariële akte nodig. Hierin staan de statuten. De notaris controleert de juridische kant hiervan.
  • Je moet minstens 1 eurocent in de vennootschap storten. Dit kan met geld, maar ook in natura.
  • De notaris verzorgt de inschrijving van jouw bv in het Handelsregister. Totdat dit gebeurd is, ben je ook persoonlijk aansprakelijk


Tot het moment van de daadwerkelijke oprichting van een bv kan worden gehandeld onder de naam bv i.o. (in oprichting). Dan is de directeur van de bv totdat de oprichting een feit is echter nog wel aansprakelijk. Er zit een groot aantal (fiscale) aspecten aan een bv(-structuur), daarom is het verstandig om jouw/een accountant voor de start te raadplegen.

Flex bv

Sinds 1 oktober 2012 is het mogelijk om op eenvoudiger wijze een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (Flex bv) op te richten. Doordat de eis van een minimumstartkapitaal van € 18.000,- is komen te vervallen, is het oprichten van een bv voor veel mensen gemakkelijker geworden. Naast de kapitaalseis is ook een accountantsverklaring bij inbreng in natura komen te vervallen. Het kan dus allemaal wat simpeler. Maar is een bv wel een interessante rechtsvorm voor een kleine ondernemer? ZZP Nederland wordt veel geraadpleegd over het oprichten van een bv en is van mening dat het pas zin heeft als er binnen de bv een forse winst gemaakt wordt. Bij bedragen van € 150.000,- of meer winst begint een bv redelijke voordelen op te leveren.

Meer over de Flex bv

Commanditaire Vennootschap (cv)

De cv is een bijzondere vorm van de vof. Er worden namelijk twee vennoten onderscheiden. De commanditaire (stille) vennoot en de beherende vennoot. De eerste brengt slechts kapitaal in en is niet met zijn privévermogen aansprakelijk. De tweede drijft de onderneming en is persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor vennootschapsschulden. Wil een stille vennoot niet aansprakelijk blijven, dan zal hij zich niet moeten uitgeven en handelen als een beherend vennoot. Daarnaast mag de eigennaam van de stille vennoot niet in de naam van de vennootschap worden gebruikt. Van deze regel kan eventueel worden afgeweken.

De cv-vorm leent zich voornamelijk voor ondernemingen met financiers die de benodigde geldbedragen niet willen lenen, maar risicodragend ter beschikking van de vennootschap willen stellen. Ook bij het oprichten van een cv doe je er verstandig aan om onderlinge afspraken tussen maten of vennoten in een notariële akte vast te leggen. Om te beoordelen wat de juridische en fiscale gevolgen zijn van de door jou gemaakte afspraken kun je het beste een notaris in de arm nemen.

De maatschap

In een maatschap is sprake van een samenwerkingsverband tussen twee of meerdere personen (maten), die arbeid, geld of goederen inbrengen. De hoeveelheid van de inbreng hoeft niet gelijk te zijn. Alle verplichtingen tussen de maten onderling worden in een maatschapsovereenkomst bepaald. Bij de vormgeving van een maatschapsovereenkomst is het verstandig om er een deskundige bij te betrekken omdat de wetgeving hieromtrent nogal summier is. Elke maat is bevoegd om zogenaamde beheersdaden te verrichten tenzij anders vermeld in de maatschapsovereenkomst. Beheersdaden zijn handelingen die tot de normale gang van zaken in een maatschap worden gerekend. Daarnaast zijn er nog beschikkingshandelingen die buiten de normale activiteiten vallen. Deze beschikkingshandelingen kunnen alleen door de maten gezamenlijk worden verricht. Als een van de maten, als bevoegd vertegenwoordiger van de maatschap, een overeenkomst sluit, dan zijn alle maten voor gelijke delen aansprakelijk. De winsten en verliezen van een maatschap worden verdeeld in verhouding tot ieders inbreng (tenzij anders afgesproken in de maatschapsovereenkomst). Een enkele maat mag niet alle winsten ontvangen, alle verliezen dragen is daarentegen wel mogelijk.

Deel deze pagina: