Ondernemingsplan maken als zzp’er: zo stel je jouw plan op

Direct naar het gratis ZZP Business Model Canvas

Wat is een ondernemingsplan voor een zzp’er?

Een ondernemingsplan is een document waarin je beschrijft hoe je jouw eigen bedrijf wilt opzetten en laten groeien. Je ondernemingsplan hoeft niet direct perfect te zijn. Je begint met wat je al weet en vult de ontbrekende informatie later aan. Zo groeit je plan mee met je ideeën. Vooral als startende zzp’er is dit een goed hulpmiddel om keuzes te maken. 

Een ondernemingsplan wordt ook wel een Businessplan of bedrijfsplan genoemd.

Wat staat er in een ondernemingsplan?

Een volledig ondernemingsplan bestaat uit vier belangrijke onderdelen: 

• Een beschrijving van jezelf als ondernemer: Je begint met jouw kennis, ervaring en motivatie.
• Een beschrijving van je bedrijf: welke producten of diensten je wilt aanbieden en wat jouw bedrijf bijzonder maakt.
• Marketing plan: wie zijn jouw klanten, wie zijn de concurrenten en hoe kun je klanten bereiken. 
• Financieel plan: Hoeveel geld heb je nodig om te starten? Welke kosten verwacht je te hebben? Hoeveel moet je verdienen om uitgaven te kunnen betalen? 

Samen geven deze onderdelen je een duidelijk beeld van je bedrijf. Het plan helpt je niet alleen bij de start, maar ook wanneer je later nieuwe keuzes moet maken.

Waarom maak je een ondernemingsplan als zzp’er?

Omdat een goed idee alleen niet genoeg is om succesvol te ondernemen. Je moet ook weten of er vraag is naar jouw diensten, welke kosten je maakt en hoeveel opdrachten je nodig hebt. Een ondernemingsplan helpt je om hierover na te denken voordat je belangrijke beslissingen neemt. Daarmee voorkom je niet ieder risico, maar kun je beter voorbereid starten.

Een ondernemingsplan voor jezelf of voor financiering

Niet iedere ondernemer maakt een ondernemingsplan met hetzelfde doel. Bepaal vooraf waarvoor je het ondernemingsplan gaat gebruiken. Dan weet je hoeveel informatie je moet verzamelen:

• Maak je het plan voor jezelf? Dan kun je het vooral gebruiken om overzicht te krijgen. Een kort en praktisch document kan dan voldoende zijn, zolang je ook je financiële situatie goed onderzoekt.
• Wil je geld lenen voor je bedrijf? Dan heb je meestal meer informatie nodig. Een bank of andere geldverstrekker wil kunnen beoordelen of jouw plannen haalbaar zijn. Je moet bijvoorbeeld laten zien hoeveel geld je nodig hebt, waarvoor je het gebruikt en hoe je de lening denkt terug te betalen.

Is een ondernemingsplan verplicht als zzp’er?

Nee, een ondernemingsplan is niet verplicht om je als zzp’er in te schrijven bij de KVK. Je mag in de meeste gevallen een bedrijf starten zonder eerst een ondernemingsplan te schrijven. Als je een zakelijke lening wilt afsluiten dan moet je wel een plan overleggen. 

Ook als je geen ondernemingsplan hoeft te maken, is het verstandig om je inkomsten en uitgaven vooraf te berekenen. Zo ontdek je of je voldoende kunt verdienen om van je bedrijf te leven.

Hoe kun je een ondernemingsplan opstellen?

Een ondernemingsplan opstellen begint met het beantwoorden van een aantal praktische vragen. Begin bij je eigen plannen en bouw het document stap voor stap op. De volgende onderdelen vormen samen de basis van je ondernemingsplan.

Jezelf en je bedrijf beschrijven

• Begin met jezelf. Wie ben je, welke ervaring heb je en waarom wil je zelfstandig ondernemer worden? Beschrijf hierin je kennis, vaardigheden en eigenschappen die je meeneemt. 
• Daarna beschrijf je jouw bedrijfsidee. Maak duidelijk wat je gaat aanbieden en welk probleem je voor klanten oplost.
• Beschrijf vervolgens hoe je jouw bedrijf wilt organiseren. Denk aan je bedrijfsnaam, de rechtsvorm die je kiest en de plek waar je gaat werken. Onderzoek welke vergunningen, voorwaarden of verzekeringen relevant zijn voor jouw werkzaamheden.
• Risico's verdienen daarbij aandacht. Wat gebeurt er als je tijdelijk niet kunt werken of als een klant schade claimt? Bekijk welke verzekeringen voor zzp’ers bij jouw situatie passen.
• Sluit dit onderdeel af met je doelen. Wat wil je in het eerste jaar bereiken? En hoe ziet jouw bedrijf er over drie jaar idealiter uit? Je hoeft de toekomst niet precies te voorspellen, maar het helpt om richting te kiezen.

Je doelgroep, markt en concurrenten onderzoeken

• Begin met je ideale klant. Werk je voor particulieren of bedrijven? Richt je je op een bepaalde regio of kun je klanten in heel Nederland helpen? Probeer hierin zo concreet mogelijk te zijn. 
• Onderzoek vervolgens welke problemen jouw klanten hebben. Wat vinden zij belangrijk? Welke oplossingen gebruiken ze nu? En wat zijn ze bereid daarvoor te betalen?
• Je kunt deze informatie verzamelen door met mogelijke klanten te praten, ondernemers uit je netwerk vragen te stellen en websites van concurrenten te bekijken.
• Kijk ook naar andere bedrijven die ongeveer hetzelfde aanbieden. Welke prijzen vragen ze? Waar zijn ze goed in? En waarin kun jij je onderscheiden?
• Misschien bied jij snellere service, persoonlijke begeleiding of veel kennis van een bepaalde branche. Dat kan een goede reden zijn waarom klanten voor jou kiezen.

Je marketingplan bepalen

Bij het marketingplan beschrijf je hoe je ervoor zorgt dat potentiële klanten jouw bedrijf vinden. Dit kan door ze zelf te benaderen maar ook door actief te zijn online. In dit artikel lees je welke marketingmogelijkheden er zijn voor jouw

Je financieel plan uitwerken

Het financiële plan is een van de belangrijkste onderdelen van je ondernemingsplan. Hier bereken je of jouw bedrijf voldoende geld kan opleveren. Het financieel plan bestaat uit een investeringsbegroting, financieringsbegroting, exploitatiebegroting en liquiditeitsbegroting. Bekijk hier hoe je een financieel plan opstelt als zzp’er

Je ondernemingsplan samenvatten en controleren

Schrijf als laatste een korte samenvatting van je ondernemingsplan, bij voorkeur van maximaal één pagina. Controleer daarna of je doelen haalbaar zijn en of je financiële verwachtingen kloppen.

Laat ook iemand anders meekijken, zoals een ervaren ondernemer of boekhouder. Zo ontdek je mogelijk zaken die je zelf over het hoofd hebt gezien. Gebruik je het plan voor een financieringsaanvraag? Laat dan je financiële cijfers controleren door een deskundige.

Een bedrijfsplan maken met het ZZP Business Model Canvas

Misschien denk je na al deze onderdelen: moet ik werkelijk alles uitgebreid opschrijven voordat ik kan beginnen? Dat hoeft niet altijd. Wil je eerst overzicht krijgen over jouw bedrijfsidee, dan kun je starten met het ZZP Business Model Canvas.

Dit is een praktisch hulpmiddel waarmee je de belangrijkste onderdelen van jouw bedrijf op één pagina in beeld brengt. Zo zie je hoe je aanbod, klanten, inkomsten en kosten met elkaar samenhangen.

Wat is het verschil tussen het canvas en een volledig ondernemingsplan?

Een volledig ondernemingsplan beschrijft uitgebreid hoe je jouw bedrijf wilt opbouwen. Je kan ook compacter beginnen met het business model canvas. Dit is een wetenschappelijk onderbouwde methode, ontwikkeld door de Zwitserse bedrijfskundige Alexander Osterwalder. Hij introduceerde het model in 2004, sindsdien is het uitgegroeid tot een wereldwijd gebruikte standaard om bedrijfsmodellen op één overzichtelijke manier te visualiseren.

Ons ZZP Business Model Canvas is gebaseerd op deze methode, maar dan specifiek afgestemd op zelfstandig ondernemers. Praktisch, concreet en direct toepasbaar voor jouw dagelijkse praktijk. Het ZZP Business Model Canvas is een eenvoudig invulbare tool waarmee je op één A4 je hele bedrijf in kaart brengt. Het bestaat uit negen bouwstenen die samen je verdienmodel beschrijven:

In 9 stappen je eigen bedrijfsplan maken

1. Klantsegmenten: Wie zijn je klanten? Denk aan doelgroepen en persona’s.
2. Waardepropositie: Wat los jij op? Wat maakt jouw dienst uniek?
3. Kanalen: Hoe bereik je je klanten? Online, via partners, netwerken?
4. Klantrelaties: Hoe onderhoud je contact? Persoonlijk, geautomatiseerd?
5. Inkomstenstromen: Hoe verdien je geld? Uurtarief, abonnement, licentie?
6. Kernactiviteiten: Wat doe je dagelijks om waarde te leveren?
7. Key resources: Welke middelen heb je nodig? Tools, kennis, locatie, verzekeringen?
8. Partners: Wie helpen je? Denk aan leveranciers, netwerken of platforms.
9. Kostenstructuur: Wat zijn je vaste en variabele kosten?

Download jouw eigen ZZP Business Model Canvas (gratis)

Wil je meteen aan de slag? Download dan het invulbare ZZP Business Model Canvas hieronder. Inclusief extra uitleg en tips en een handige checklist voor het 5-stappenplan zzp'er worden zodat je zeker weet dat je niets mist. 

Door je in te schrijven ga je akkoord met onze Privacyverklaring. 

Wat doe je met je ondernemingsplan als het af is?

Je hebt je bedrijfsidee onderzocht, je plannen uitgewerkt en je financiële verwachtingen op papier gezet. Daarmee ben je een belangrijke stap verder. De echte waarde ontstaat wanneer je het gebruikt om keuzes te maken, doelen te volgen en je bedrijf te verbeteren.

Je plan gebruiken bij de start van je bedrijf

Bekijk welke stappen je als eerste moet zetten om jouw plannen uit te voeren.

Gebruik je ondernemingsplan om prioriteiten te bepalen. Kies een paar acties waarmee je direct vooruitgang kunt boeken en spreek met jezelf af wanneer je die wilt uitvoeren.

Bij ZZP Nederland kun je ondersteuning vinden die hierbij aansluit. Denk aan de ondernemersdesk voor zzp’ers, waar leden hun ondernemersvragen kunnen stellen. Ook zijn er ledenvoordelen op het gebied van juridische documenten, boekhouding en verzekeringen. Bekijk het actuele aanbod van ZZP Nederland om te ontdekken wat bij jouw situatie past.

Je ondernemingsplan evalueren en aanpassen

Na de start van je bedrijf kan het anders lopen dan verwacht. Misschien trek je andere klanten aan of vallen je kosten hoger uit. Bekijk daarom regelmatig of je jouw doelen haalt en of je financiële verwachtingen nog kloppen.

Pas je ondernemingsplan aan als dat nodig is. Zo blijft het een praktisch hulpmiddel om je bedrijf verder te laten groeien. Wil je hulp bij het maken of aanpassen van je ondernemingsplan? De ondernemerscoach van ZZP Nederland denkt graag met je mee en helpt je om de juiste stappen te zetten.