Het kabinet heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. De regeling heet de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Met deze verzekering wil het kabinet voorkomen dat ondernemers zonder inkomen komen te zitten wanneer zij langdurig ziek worden.
De ministerraad heeft vrijdag 13 maart ingestemd met het voorstel van Thierry Aartsen. Daarmee kan de Tweede Kamer zich nu uitspreken over het plan. De verplichte verzekering maakt deel uit van een bredere hervorming van de arbeidsmarkt en de nieuwe regelgeving rond zelfstandigen.
Basisverzekering voor zelfstandigen
Volgens het wetsvoorstel wordt iedere ondernemer voor inkomstenbelasting verplicht verzekerd voor een basisinkomen bij langdurige arbeidsongeschiktheid. De verzekering keert na twee jaar ziekte een bedrag uit tot maximaal het minimumloon, tot aan de AOW-leeftijd.
De premie bedraagt 5,4% van de winst, met een maximum van € 171 per maand. Dit bedrag wordt gekoppeld aan het minimumloon en zal in de toekomst dus stijgen.
De eerste twee jaar ziekte moeten ondernemers hun inkomen zelf opvangen, bijvoorbeeld met spaargeld, een eigen verzekering of een andere voorziening zoals een schenkkring.
Heel kort gezegd vinden wij dat je veel te veel betaalt terwijl de kans op uitkering veel te laag is.
Opt-out mogelijk bij private verzekering
Zelfstandigen die al een private arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben met een vergelijkbare dekking, hoeven niet verplicht mee te doen aan de publieke regeling. Zij kunnen gebruikmaken van een zogenoemde opt-out.
Wel wordt er in dat geval een zogenoemde stabiliteitsbijdrage gevraagd aan verzekeraars. Het doel hiervan is om de publieke regeling financieel stabiel te houden.
De verplichte verzekering geldt alleen voor IB-ondernemers, zoals zzp’ers met een eenmanszaak. De regeling geldt niet voor:
- directeur-grootaandeelhouders (dga’s) met een bv
- zelfstandigen die daarnaast in loondienst werken
- ondernemers die al een passende private verzekering hebben
Al jaren onderwerp van discussie
De verplichte verzekering voor zelfstandigen wordt al jaren besproken in Den Haag. In het pensioenakkoord van 2019 spraken kabinet en sociale partners af dat er een verplichte regeling zou komen.
De plannen stuitten eerder op kritiek van verschillende partijen. Zo waarschuwden uitvoeringsorganisaties zoals het UWV en de Belastingdienst voor de uitvoerbaarheid van het plan. Ook de Raad van State uitte kritiek op eerdere versies van het wetsvoorstel.
Daarnaast vinden sommige organisaties dat de basisdekking te beperkt is, terwijl anderen juist vrezen dat de regeling te duur wordt voor ondernemers met een lager inkomen.
Mogelijke invoering niet voor 2030
Als de Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan, kan de regeling zeker niet voor 2030 worden ingevoerd. Tot die tijd verandert er voor zelfstandigen nog niets.
De invoering van de BAZ hangt ook samen met Europese afspraken. Nederland heeft in het Herstel- en Veerkrachtplan afgesproken stappen te zetten om zelfstandigen beter te beschermen tegen inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid.
De komende tijd zal de Tweede Kamer het wetsvoorstel bespreken. Daarbij zullen vragen over de uitvoerbaarheid, premiehoogte en impact voor ondernemers waarschijnlijk centraal staan.
Commentaar ZZP Nederland
Frank Alfrink, voorzitter van Vereniging ZZP Nederland: “Vooropgesteld geeft 70% van onze leden aan geen verplichting voor arbeidsongeschiktheid te willen. Daarnaast vindt Vereniging ZZP Nederland de BAZ geen afdoende regeling om alle vormen van arbeidsongeschiktheid af te dekken. De BAZ is nu, feitelijk slechts een voorziening in het geval van een calamiteit. Ondernemers moeten goed bij zichzelf nagaan of ze dit risico afdoende hebben afgedekt.”
Door de BAZ nu naar de Tweede Kamer te sturen lijkt er niets te worden gedaan met het vernietigende rapport van de Raad van State. “Er zullen de nodige aanpassingen aan het wetsvoorstel moeten komen voordat er überhaupt iemand mee geholpen is”, aldus Alfrink.
De verzekering gaat alweer met onze centen lopen :((
In 2030 ben ik 65 jaar, als ik dan nog steeds ondernemer ben en dan verplicht wordt om mee te doen, heb ik er niets aan als je de eerste 2 jaar zelf moet betalen.
171 euro per maand betalen als zzp'er en pas na twee jaar ziekte uitbetaald krijgen… bizar. Ik zit gelukkig bij een broodfonds, maar belachelijk dat ik dan ook nog voor een verzekering moet betalen waar ik niks aan heb. Ik ben 67 in 2030 en heb in december van dat jaar recht op AOW. Dus dan moet ik nog bijna een jaar 171 per maand gewoon aan een verzekeringsmaatschappij doneren? Te gek voor woorden.
Wat mij vooral opvalt aan dit wetsvoorstel, is dat de regeling pas na twee jaar arbeidsongeschiktheid uitkeert, en dan maximaal op minimumloonniveau. Ik vraag me af hoe groot de groep zelfstandigen is die daadwerkelijk twee jaar volledig uitvalt. Kortere of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid lijkt immers veel vaker voor te komen, maar wordt hiermee niet gedekt.
Daarnaast wringt het dat je vanaf dag één premie betaalt, terwijl je bij bijvoorbeeld een jaar ziekte geen enkele uitkering ontvangt. Daarmee voelt de verhouding tussen premie en daadwerkelijk afgedekt risico scheef.
Ook vind ik het opvallend dat de opt-out alleen mogelijk is met een private verzekering. Veel zelfstandigen bouwen zelf buffers op of kiezen voor andere manieren om risico’s op te vangen. Waarom worden die niet als volwaardig alternatief gezien?
Tot slot vraag ik me af hoe deze regeling praktisch uitvoerbaar wordt. Waar voor werknemers duidelijke structuren bestaan, lijkt dit bij zelfstandigen met wisselende inkomens en zonder werkgever aanzienlijk complexer.
Ben het eens met mw. Hulshof inzake de uitzonderingsmogelijkheden (opt-out) voor de BAZ, ben zelf nog 4,5 jaar verwijderd van de AOW-datum maar heb uit een dienstverband in het verleden nog een loonstamrecht (uitgesteld loon) waarmee ik een ziekteperiode tot de pensioendatum kan overbruggen. Hetzelfde geldt voor ZZP'ers die overbruggingslijfrentes hebben. Kort door de bocht; de uitzonderingen moeten veel ruimer geformuleerd worden
Log in bij ZZP Nederland om reacties te kunnen plaatsen.
Inloggen