Verplichte AOV voor zzp’ers
Al meer dan tien jaar is er politieke discussie over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Inmiddels heet dit plan de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Het idee begint steeds meer vorm te krijgen, maar het draagvlak onder zzp’ers ontbreekt volledig. Uit onderzoek van ZZP Nederland blijkt dat ruim 81% van de zelfstandigen tegen een verplichte AOV is.
Toch zet het kabinet door met de BAZ. Op deze pagina lees je wat er speelt, waar het voorstel nu ligt en waarom ZZP Nederland fel tegen dit plan is.
Wat staat er in de BAZ?
Het kabinet heeft in september 2025 een aangepast wetsvoorstel naar de Raad van State gestuurd. In dat voorstel staan o.a. de volgende zaken.
- Belangrijke wijziging: de wachttijd wordt verlengd van 1 naar 2 jaar.
- De premie wordt verlaagd of aangepast: het voorstel is nu 5,4 % van de winst uit onderneming (in plaats van eerdere 6,5 %).
- Er komt een jaarlijks overstapmoment (meestal 1 januari) om van publieke verzekering naar private verzekering te gaan (indien je aan de voorwaarden voldoet).
- De BAZ geldt alleen voor IB-ondernemers (zoals eenmanszaken). Ondernemers met een BV (zoals DGA’s) vallen niet onder de regeling.
- De overheid voert een (franchise) regeling in voor zelfstandigen die ook in loondienst werken, zodat zij niet dubbel betalen en de samenloop van uitkeringen wordt beperkt; de premie en uitkering uit de BAZ worden verlaagd naarmate iemand via de WIA al hoger is verzekerd.
- Als je vóór een (nu nog niet bekende) peildatum al een AOV hebt die voldoet aan de eisen, dan kun je die verzekering behouden in plaats van automatisch over te gaan naar de BAZ. Dit heet eerbiedigende werking.
- Er is een opt-out, die biedt de mogelijkheid om niet deel te nemen aan de publieke BAZ, als de ondernemer zelf een private verzekering hebt die minimaal gelijkwaardig is.
- De uitvoeringstoets door UWV en Belastingdienst wees uit dat het oorspronkelijke voorstel niet uitvoerbaar was; daarom zijn deze aanpassingen doorgevoerd in het wetsvoorstel.
Waar staan we nu (mei 2026)?
Het wetsvoorstel is in aangepaste vorm in september 2025 naar de Raad van State gestuurd voor advies. In dat voorstel is onder andere aangepast dat de wachttijd wordt verlengd naar 2 jaar en de premie wordt verlaagd naar 5,4 % van de winst met een een maximumbedrag van € 171 per maand. Bij een lagere winst betaal je een lagere premie.
Er is sinds mei 2026 weer beweging in het dossier rond de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Uit nieuwe stukken van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat invoering in theorie mogelijk zou zijn vanaf 2030. Maar dat betekent niet dat de verplichte verzekering er daadwerkelijk komt. Er zijn nog veel onzekerheden.
Wat is het standpunt van Vereniging ZZP Nederland?
ZZP Nederland is tegen de komst van een verplichte AOV voor zzp'ers. Heel kort gezegd vinden wij dat je veel te veel betaalt terwijl je er veel te weinig voor terugkrijgt. Net als de achterban voelen wij meer voor de eerder ingebrachte oplossing van een basisvoorziening voor alle werkenden.
Wat heeft ZZP Nederland ondernomen?
Achterbanraadplegingen / enquêtes
In mei 2023 organiseerde ZZP Nederland een raadpleging onder de leden om te horen hoe zij denken over een eventuele verplichte AOV, belangrijk input voor de onderhandelingen.
In juni 2024 werd opnieuw een grote enquête gehouden onder de achterban om te zien welke voorwaarden men acceptabel vindt (bijv. opt-out, betaalbaarheid) indien de verplichting toch zou komen.
Standpunten openbaar maken / lobbyen via nieuws & opinie
Via onze nieuwsberichten, gesprekken met beleidsbepalers laten we publiekelijk weten dat het aangepaste wetsvoorstel “niet genoeg is voor zzp’ers”. Wij volgen wijzigingen, geven kritiek en dragen de mening van de achterban uit. Mede naar aanleiding van uitslagen van het jongste achterbanonderzoek, hebben wij bijvoorbeeld als volgt gereageerd.
Reacties op wetsvoorstellen / consultaties
Wij reageren op op internetconsultaties over de conceptversies van de BAZ-wetgeving, met input vanuit onze achterban. Via brieven aan de ministeries / Kamerleden en via permanente contacten met beleidsmakers proberen wij wijzigingen af te dwingen.
Publieke kritiek en informatievoorziening
Door een duidelijke, publiek toegankelijke positie te kiezen (“Wij zijn tegen de verplichte AOV, we pleiten voor basisvoorziening voor alle werkenden”) versterken wij de zichtbaarheid van het verzet tegen de BAZ. De wijzigingen in het jongste wetsvoorstel hebben wij kritisch geanalyseerd en publiekelijk teruggekaatst.
Benieuwd naar jouw mogelijkheden?
De komst van de BAZ maakt het belangrijk om nu te bepalen hoe jij jouw inkomen wilt beschermen. Als zelfstandige heb je nog steeds keuzevrijheid – mits je op tijd in actie komt vóór de peildatum. We hebben drie praktische routes voor je uitgestippeld, afhankelijk van je wensen en situatie. Onze adviseurs staan vrijblijvend voor je klaar om mee te denken.
Bekijk de opties
Veelgestelde vragen rondom verplichte AOV voor zzp'ers
Er heerst veel onduidelijkheid rondom de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), ook wel de 'verplichte AOV'. Wij hebben een FAQ opgesteld waarin we antwoord geven op de meestgestelde vragen.
Berichtgeving over de BAZ
-
Veel kritische vragen over verplicht AOV voor zzp'ers (4-6-2026)
-
Beweging in dossier verplicht AOV, maar niets is zeker (16-5-2026)
-
Raad van State: Verplichte AOV voor zzp'ers onwerkbaar (16-11-2025)
-
Aangepast wetsvoorstel BAZ niet genoeg voor zzp’ers (10-9-2025)
-
Verplichte AOV (Baz) voor zelfstandigen kan goedkoper (14-5-2025)
-
Verplichte AOV (BAZ) gaat in huidige vorm niet door (22-11-2024)
-
Verplichte AOV: moet ik nu direct iets afsluiten? (18-7-24)
-
Reactie Vereniging ZZP Nederland op internetconsultatie BAZ (17-7-24)
-
Ruim 9 op de 10 zzp'ers wil opt-out bij verplichte AOV (16-7-2024)
-
Wetsvoorstel basisvoorziening arbeidsongeschiktheid zelfstandigen roept vragen op (12-6-204)
-
Ondernemersdruk op sociale zekerheid rechtvaardigt de verplichte AOV niet (22-6-2023)
-
Uitkomsten achterbanraadpleging stichting ZZP Nederland over verplichte AOV (23-5-2023)
-
Verplichte AOV voor zzp'ers: onnodig en onrealistisch (4-4-2023)
-
Koolmees: 'verplichte aov voor zzp'ers wordt lastig' (30-3-2021)
-
Verplichte AOV voor zelfstandigen blijkt onhaalbaar (8-7-2020)
-
Achterban ZZP Nederland over voorstel verplicht AOV (3-3-2020)
-
AOV-voorstel stichting van de Arbeid besproken in Adviesraad ZZP Nederland (28-2-2020)
-
ZZP Nederland praat met tegenzin mee over verplichte AOV (31-10-2019)
-
Directeur ZZP Nederland over nieuw pensioenakkoord: 'Geen AOV-plicht, wel basisvoorziening voor alle werkenden' (22-09-2019)
-
Achterbanonderzoek ZZP Nederland: geen verplichte AOV, wel basisvoorziening (29-8-2019)
-
Politiek debatteert over verplichte AOV zelfstandigen (20-6-2019)
-
Zzp'ers woedend over AOV-plicht in het pensioenakkoord (18-6-2019)
-
Motie verplichte zzp-verzekering mist cijfermatige basis (3-12-2018)
-
Pensioen- en aov-discussie gaat voorbij aan belangen zzp'er (15-10-2018)
-
SER-Kroonlid Grapperhaus pleit voor verplichtingen zzp'ers (25-3-2015)
-
Zzp'ers willen geen verplichte verzekering en pensioen (22-10-2014)