Belangenbehartiging

Wet DBA (VBAR)

Op 6 oktober 2023 ging de internetconsultatie voor de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR), de beoogde opvolger van de Wet DBA, live. Vereniging ZZP Nederland en VZN hebben direct gereageerd op deze internetconsultatie en aangegeven waar de knelpunten zitten in de voorgestelde wet. Wat is er daarna gebeurd?

Wat is er aan de hand?

Eind juni 2022 kwam het bericht dat de ministerraad de ambitie uitgesproken had om uiterlijk per 1 januari 2025, of zoveel eerder als mogelijk, het de Wet DBA wil gaan handhaven en het toezicht bij de Belastingdienst te versterken.

Vereniging ZZP Nederland (toen nog stichting ZZP Nederland) heeft hier op gereageerd door te zeggen dat ondernemers dan eerst een gelijk speelveld moeten krijgen t.o.v. werknemers. 

Op 5 juli 2022 heeft minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid haar brief ‘Hoofdlijnenbrief Arbeidsmarkt’ naar de Tweede Kamer gestuurd. VZN en Vereniging ZZP Nederland hebben met interesse kennisgenomen van een brief op hoofdlijnen waarin het kabinet aangeeft hoe zij de arbeidsmarkt weer toekomstbestendig wil gaan maken. Lees hier de reactie van Vereniging ZZP Nederland.

Eerder kwam in juni 2020 minister Koolmees met de vijfde voortgangsbrief over de toenmalige stand van zaken, de geboekte voortgang en de vervolgstappen ten aanzien van de maatregelen op het gebied van ‘werken als zelfstandige’. Die brief lees je hier.

Sindsdien is er enige beweging geweest in dit dossier. Het kabinet heeft inmiddels afgezien van een minimumtarief voor zelfstandig ondernemers en de zelfstandigenverklaring, o.a. naar aanleiding van een raadpleging die ZZP Nederland heeft gehouden onder haar abonnees. Er is in januari 2021 nog wel een webmodule getest. Lees meer over de webmodule op de site van ZipConomy.

Wat is het probleem?

Per 1 mei 2016 is de verklaring arbeidsrelatie (var) niet meer geldig, maar is er een nieuwe wet die vooraf zekerheid moet geven over betaling van loonheffing; de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Deze wet zorgt echter voor paniek onder vooral opdrachtgevers, omdat ze nu niet vooraf duidelijk genoeg krijgen of ze een ondernemer inhuren of dat ze iemand als schijnzelfstandige aannemen en dus later alsnog moeten opdraaien voor o.a. de werknemersverzekeringen en inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet. Inmiddels heeft minister Koolmees de wet DBA bevroren. De wet is er nog wel, maar er wordt niet meer op gecontroleerd of beboet, tenzij mensen bewust de wet overtreden. De minister wilde in 2020 al met een nieuwe wet komen, maar de plannen voor de nieuwe wet waren niet zoals ZZP Nederland en tal van andere organisaties ze graag zou zien, daarom is er nog steeds geen vervangende wet voor de Wet DBA. 

Standpunt Vereniging ZZP Nederland

De uitvoering van de DBA, bedoeld om schijnconstructies tegen te gaan, werkt averechts doordat nu juist de echte ondernemers worden beperkt. Vereniging ZZP Nederland stelt vast, dat dit kabinet ogenschijnlijk het ondernemerschap wil stimuleren, maar dat de overheid nu in werkelijkheid het ondernemerschap van zelfstandigen aan banden legt en zelfs dwarsboomt. Volgens Vereniging ZZP Nederland zullen de verantwoordelijke bewindspersonen er niet in slagen om op korte termijn de knelpunten op te lossen, terwijl nu al veel zelfstandigen rechtstreeks in hun broodwinning worden bedreigd. De wet DBA moet van tafel.

Vereniging ZZP Nederland houdt zich al langere tijd bezig met oplossingen voor de knelpunten die o.a. ook in de Hoofdlijnenbrief worden benoemd. Die oplossingen zijn benoemd in de Visienota ‘Inclusief Perspectief’, die vanuit het bestuur van Vereniging Zelfstandigen Nederland is opgesteld. 

Activiteiten van Vereniging ZZP Nederland

De problemen met het oplossen van schijnzelfstandigheid zijn al van ver voor de Wet DBA. Vereniging ZZP Nederland houdt zich dan ook sinds de oprichting in 2005 al bezig met dit probleem. Vooral door de problemen vanuit de achterban te vertalen naar bruikbare input in overleggen met de Belastingdienst en de politiek. Volg deze link dan lees je wat Vereniging ZZP Nederland in de loop der jaren allemaal heeft gedaan om de overheid te helpen om schijnzelfstandigheid uit te bannen.

ZZP Nederland heeft samen met andere belangenorganisaties een breed gedragen alternatief aangeboden aan toenmalig minister Koolmees, als alternatief voor de wet DBA.

Om met meer partijen tegelijk de strijd aan te gaan en met luidere stem de mening van de achterban van ZZP Nederland te horen, hebben wij het initiatief genomen voor Vereniging Zelfstandigen Nederland. VZN is het samenwerkingsverband van meerdere belangenorganisaties voor zelfstandig ondernemers, onder andere; Stichting ZZP Nederland, Zelfstandigen Bouw en SoloPartners. VZN wil de stem van zelfstandigen beter laten horen, en streeft naar de verbetering van de positie van zelfstandig ondernemers op de arbeidsmarkt.

Download

VZN Manifest 2024

Huidige situatie

Volgens Vereniging ZZP Nederland zijn de kabinetsplannen te onduidelijk en gaat dit, gelijk als in 2016 met de invoering Wet DBA, zorgen veel onrust onder opdrachtgevers. Het kabinet Schoofs heeft aangegeven wel verder te willen met de Wet DBA en de opvolger de VBAR. Maar met welke onderdelen uit die wet en het wetsvoorstel is nog een raadsel.  Inmiddels zijn we bezig in meerdere overleggen, o.a. met ministerie SZW om duidelijkheid te krijgen, over de inhoud van de 3 hoofdcriteria en de zwaarte van elk criterium binnen de VBAR.

De reacties op de internetconsultatie Wet VBAR kunnen leiden tot een herziening van de voorgestelde wet. Voor ze uit haar ambt werd ontheven heeft demissionair minister Van Gennip echter het wetsvoorstel VBAR een fase verder gebracht. Op de valreep heeft ze het wetsvoorstel naar de Raad van State gezonden. 

Helaas zijn er weinig van de kritiekpunten die uit de internetconsultatie naar voren kwamen in verwerkt. Het is nu aan het kabinet Schoofs om te bepalen of en hoe ze verder gaan met de wet VBAR. Vereniging ZZP Nederland zal ook bij de nieuwe bewindslieden blijven strijden voor een degelijke wetgeving, dus anders dan het voorstel VBAR.

Na het zomerreces organiseert de Vaste Kamercommissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) een rondetafelgesprek. Op 5 september wordt gepraat over het opheffen van het handhavingsmoratorium en de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (wet DBA). Een week later debatteert dezelfde commissie met de nieuwe bewindslieden van SoZaWe en Financiën - Eddy van Hijum en Folkert Idsinga - over de zzp'er.

Vereniging ZZP Nederland eist, onder meer in het samenwerkingsverband VZN, een eigen positie in de wet voor zzp’ers als onafhankelijke zelfstandige ondernemers, die voor eigen rekening en risico werken. De ideeën hierover staan in het Manifest van VZN (pdf): “Werken aan duurzaam zelfstandig ondernemerschap” 

Daarnaast is ZZP Nederland mede-initiatiefnemer van Zelfstandig Samen Ondernemen (ZSO). Wat een instrument op moet leveren om vooraf te toetsen of de opdracht, volgens ons, voldoet aan de criteria van zelfstandig ondernemerschap van de Belastingdienst.

Tot de ondernemer een eigen positie in de wet heeft, is het belangrijk om te weten hoe de belastingdienst een arbeidsrelatie beoordeelt. Dat vind je hier in het Toezichtsplan Arbeidsrelaties van de Belastingdienst.

Meer informatie over de Wet DBA

Lees alles over de historie van de VAR naar de wet DBA.
De uitkomsten van de achterbanraadpleging over de wet DBA staan hier.
Leer meer over de wet DBA aan de hand van onze 17 stellingen.

Hieronder kun je de meest relevante nieuwsartikelen over de wet DBA lezen;

Op deze pagina